نگاتیوهای سپید /احمد صبریان

منتشر شده در روزنامه صبح امروز

نویسنده:احمد صبریان/روزنامه نگار و متنقد سینما

نقدی بر فیلم «ایستگاه اتمسفر»

کارگردان:مهدی جعفری

بازیگران: محسن کیایی، آناهیتا افشار، شاهرخ فروتنیان، رویا افشار و سوگل قلاتیان

خلاصه داستان:

وحید (محسن کیایی) و مرجان (آناهیتا افشار) مدتی است از هم جدا شده اند اما این موضوع را از خانواده پنهان کرده‌اند وبه دلایل خاصی مجبورند به زندگی کنار هم ادامه دهند . مرجان در یک سانحه رانندگی که وحیدپشت فرمان است جانش را از دست می‌دهد. وحید پس از مرگ  مرجان، به موضوعاتی درباره وی پی می‌برد  ورازهایی  برایش آشکار می‌شود.

**********

مهدی جعفری فعالیت سینمایی خود را با ساخت فیلم مستند ،کوتاه  و فیلم برداری آغاز کرد ه است. نگارش فیلمنامه «ایستگاه اتمسفر» را مهدی جعفری  ومهین عباس‌زاده به طور مشترک برعهده داشته اند و مصطفی کیایی نیز مشاور کارگردان بوده است .نیمی از زمان «ایستگاه اتمسفر»  به رفت و آمد های متعدد آدم های فیلم و دیالوگ هایی می گذرد که البته نقش چندانی در پیشبرد داستان ندارند.اگر چه کارگردان موضوعات اخلاقی چون «جوانمردی» و «اعتماد» را در لا به لای سکانس های فیلم گنجانده است ،اما پرداختن به مباحثی چون «تولید داخلی» و «اشتغال زایی» که در قالب تک جمله هایی در فیلم مطرح می شوند، ممکن است برای تماشاگر شعاری به نظر برسد. «ایستگاه اتمسفر» ملو درامی اجتماعی است که با روایت قصه ای متفاوت با نگره های اجتماعی ،برای مخاطب باور پذیراست. در خلاصه داستان فیلم آمده  است: «اتمسفر هوای زمین را دارد و ما هوای همدیگر را»  و این خود تاکیدی بر مضمون و ایده‌ انسانی اثر است .«اتمسفر» هم نام یکی از ایستگاه های متروی تهران است و هم لایه ای است که برای محافظت، دور زمین را پوشانده است. درطول فیلم نیز تماشاگر به این درک می رسد که برخی شخصیت ها ی اثر، همچون لایه محافظ یکدیگر هستند و هوای هم را دارند. «ایستگاه اتمسفر»با تمام پیچ و خم های داستانی فیلمی متفاوت و جذاب است که گره افکنی های خوب و بجایی دارد و تماشاگر را به خوبی با خود همراه می کند چون« نبود صداقت»،«گذشت»، « همدلی»،«اعتماد» و« مهر مادری» در لایه های پنهانی خود گنجانده شده است. فیلم روایتگرفاجعه ای است که همه اعضای خانواده را درگیر کرده و باعث بروز اختلافاتی میان آن ها شده است اما کارگردان بی آن که  در پی ایجاد تنش هایی غیر معمول باشد، داستان فیلمش را در بستری  چالش برانگیزروایت می کند تا مخاطب را به تحلیل و بررسی یک اتفاق ناخوشایند وادارد. سکانس هایی نظیرامحای لوازم آرایشی قاچاق و ساخت پلیمرهای گلخانه ای چون در بافت داستان تنیده نشده اند ، شاید تا حدی شعاری به چشم بیایند.بی تردید ااگرازبرخی شعارگویی های اثرچشم بپوشیم ، «ایستگاه اتمسفر»اثری ارزشمند، متفاوت،جذاب و انسانی است. بر خلاف آناهیتا افشار(مرجان) که  بازی اش تصنعی و نچسب است، بازی محسن کیایی(وحید )که نقشی جدی را بر عهده دارد ،همچون همیشه درخشان است و به خوبی توانسته است از پس ایفای نقش خود بر آید . رؤیا افشار(لعیا) هم بازی  خوب ،آرام وباور پذیری دارد. شاهرخ فروتنیان(جلال) و ژاله صامتی(آفرین)  نیز بازی های زیر پوستی و روانی دارند.ازآنجا که «ایستگاه اتمسفر» ، اثری متکی بر قصه است ،کارگردان اصل فاصله گذاری را به درستی رعایتکرده و فیلم ریتم مناسبی دارد. گره  اصلی که تا پایان مخاطب را پیگیر فیلم می کند،وام ۴۰۰ میلیونی مرجان است که وحید و خانواده اش از آن خبری نداشته و اکنون طلبکاران به سراغ وحید و مادر مرجان آمده اند. داستان تعلیق،گره افکنی و کشش خوبی دارد و بی آن که حاشیه پردازی کند به سراغ اصل موضوع می رودو با شخصیت پردازی های مناسب و یک پایان بندی  غافلگیر کننده و شایسته فیلم را به سرانجام می رساند. شرکت دانش‌بنیان، درگیری‌های شغلی وحید و مهاجرت مرجان نیز  بهانه‌هایی می شودتا تماشاگربا یک قصه مشخص  والگوی روایی آشنا درباره مسئولیت اجتماعی و انسانی مواجه شود. «ایستگاه اتمسفر» در کارنامه مهدی جعفری جایگاه قابل تاملی دارد. وی در نخستین ساخته بلند خودکوشیده است گام هایش را به اندازه و محتاطانه بردارد و به همین سبب فیلمی است  که در انبوه برخی آثار بی خاصیت سینمای امروز نمره قبولی می گیرد. «ایستگاه اتمسفر» ادعای چندانی ندارد و کارگردان تلاش کرده است تا داستانش رابا رعایت استاندارد های سینمایی روایت کند و به فهم ،درک و شعور تماشاگر خود احترام بگذارد. چیزی که در سینمای امروز حکم کیمیا را دارد.