🔶️خاطره بازی با خیابان ارگ /احمد صبریان

🔴روزنامه خراسان

🔴چهارشنبه ۲۶ شهریور

🔴شماره:۲۱۸۶۵

🔴صفحه سینما و تلویزیون

🔶️خاطره بازی با خیابان ارگ

🔷️گزارشی از اکران مستند ۱۱۰ دقیقه ای "ارگ در کما که روایتی از سینماهای قدیم مشهد است

🔷️احمد صبریان

شامگاه یکشنبه و به مناسبت روز ملی سینما، آیین پاسداشتی از سوی انجمن صنفی تهیه‌کنندگان فیلم بلند مشهد در پردیس سینما برفی برگزار شد. در این مراسم، فرماندار مشهد، جمعی از سینماگران، هنرمندان و دوستداران سینما حضور یافتند تا تماشاگر نخستین نمایش مستند بلند «ارگ در کما» به کارگردانی محمد دستمالچیان باشند.

این فیلم با استقبال پرشور حاضران و تشویق ممتد آن‌ها همراه شد. بیش از ۵۰۰ نفر برای تماشای آن در سالن حضور داشتند. به گفته رئیس انجمن صنفی تهیه‌کنندگان فیلم بلند مشهد، در مقایسه با شمار مخاطبان مستندهایی که تا کنون در مشهد به نمایش درآمده‌اند، «ارگ در کما» رکورددار تماشاگران یک فیلم مستند در این شهر است.

پیش از نمایش فیلم، دیدار دوباره سینماگران قدیمی و هنرمندان مهجور مشهدی، صحنه‌های احساسی و دیدنی پدید آورد. کارگردانان، فیلمبرداران، آپاراتچی‌ها، مدیران و گیشه‌بانان سینماهای قدیم مشهد که امروز گرد پیری بر چهره‌شان نشسته است، با چشمانی اشک‌آلود و آمیخته به حسرت، یکدیگر را در آغوش گرفتند. این لحظات نوستالژیک، یادآور خاطرات سینمای گذشته و حس تعلق عمیق به فرهنگ و هنر شهر بود.

🔷️مرثیه ای برای سینما

فیلم با تصاویری از خیابان ارگ آغاز می‌شود؛ مکانی که پیش از انقلاب، محل فعالیت و تجمع چندین سینمای مشهد بود. راوی با اندوه از گذشته این خیابان و سینماهای آن سخن می‌گوید و یادآوری می‌کند که ارگ زمانی قلب تپنده سینمای مشهد بوده است. «ارگ در کما» در حقیقت مرثیه‌ای بر نابودی سینماهای خیابان ارگ است و آپاراتچی‌ها، سینماروهای حرفه‌ای و تاریخ‌نگاران مشهد در فیلم، مرثیه‌سرایان آن هستند. همه آن‌ها نیز سخنی مشترک دارند: «گذشته خیابان ارگ نابود شد.»

🔷️روایت تاریخی یک خیابان

این روایت اندوهبار با اشک‌های راویان و بغض حاضران همراه شد و نشان داد که سینما هنوز جایگاهی ویژه در دل مردم مشهد دارد. کلیت فیلم، تاریخ خیابان ارگ را از دوره قاجار تا امروز مرور می‌کند و تلاش دارد هویت تاریخی و فرهنگی این بخش از شهر مشهد را بازگو کند.

ساخت «ارگ در کما» از سال ۱۳۹۵ آغاز شد و پس از ۹ سال برای نخستین بار در این آیین به نمایش درآمد.

🔷️بازتاب هویت سینمای مشهد

فرماندار مشهد در سخنانی، جایگاه مهم هنرمندان سینما در مشهد را یادآور شد و تأکید کرد که حمایت از آنان، درخشش بیشتر سینما در استان را در پی خواهد داشت. سید حسن حسینی همچنین همبستگی میان هنرمندان را نشانه فرهنگی و هنری بودن مشهد دانست و افزود: «هرچه همدلی میان سینماگران مشهد بیشتر شود، جامعه‌ای پویا تر خواهیم داشت.»

محمدرضا فرهادی‌نیا، رئیس انجمن صنفی تهیه‌کنندگان فیلم بلند مشهد نیز روز ملی سینما را فرصتی برای همدلی میان سینماگران مشهد و استان دانست. او هدف این انجمن را ارتقای سینمای مشهد، حمایت از فیلمسازان بومی، فراهم‌سازی مسیر تولید و معرفی ظرفیت‌های سینمایی شهر برشمرد. به گفته وی، «ارگ در کما» بخشی از هویت سینمای مشهد را بازتاب می‌دهد و تلاشی برای ثبت تاریخ سینما در خراسان است.

🔷️لزوم ثبت هویت فرهنگی مشهد

محمد دستمالچیان، کارگردان «ارگ در کما»، که پیش‌تر مستندهایی چون «بالا خیابان»، «پایین خیابان» و «تفرجگاه‌های مشهد» را ساخته، گفت که تغییرات ناشی از ساخت‌وسازهای شهری موجب فراموشی خاطرات گذشته و بناهای قدیمی مشهد شده است. او توضیح داد پس از مجموعه ۳۰ قسمتی «هویت مشهد قدیم»، مسیر خود را خیابان به خیابان ادامه داده و پس از ساخت فیلم درباره بالاخیابان و پایین خیابان، این بار دوربینش را بر خیابان ارگ متمرکز کرده است. او کمبود منابع و نبود حمایت کافی را مهم‌ترین چالش در ساخت این فیلم دانست و گفت با وجود همه دشواری‌ها کوشیده تصویری واقعی و مستند از گذشته سینمای مشهد ارائه کند.

در پایان این آیین، با حضور فرماندار مشهد و سید جواد هاشمی، بازیگر سینما و تلویزیون، از سینماگران و پیشکسوتان سینمای مشهد قدردانی شد. این مراسم که سرشار از حس نوستالژی، احترام به تاریخ سینماهای مشهد و یادآوری تلاش‌های نسل گذشته سینما بود ، بار دیگر اهمیت ثبت هویت فرهنگی مشهد را یادآور شد.

دست های پشت پرده سینما، مانع اکران قاتل و وحشی

احمد صبریان

گزارش مفصل و پر نکته از بحث پرشور درباره‌ی جشن‌واره‌ی فیلم فجر 1403

🍀 محمود گبرلو، عضو هیات انتخاب جشن‌واره‌ی فیلمِ فجر: «سال آینده سال خوبی برای سینمای ایران نیست.»

/ «فیلم‌ساز ما به لحاظ ساختاری، قدرت بالایی دارد اما کسانی که برای تولید سینمای ایران برنامه‌ریزی می‌کند، عقب‌تر از تماشاگر و فیلم‌ساز هستند.»

/ «‌[درباره‌ی "قاتل و وحشی"] در پشت پرده تصمیمات متعددی درباره اکران فیلم" قاتل و وحشی" وسینمای ایران گرفته می‌شود که ما متوجه آن نمی‌شویم».

🍀 مهدی کرم‌پور: « ما حتی سه فیلم اجتماعی جدی هم در بین این 33 فیلم نداشتیم» «این سیستم خودش را آپدیت نکرده و همان‌گونه‌ای کار می‌کند که در دهه ۷۰ بود.»

/ «متاسفانه اکنون محتوای ضعیفی داریم و فیلم‌سازانی که نگاه راه‌بردی جدی داشته باشند، نداریم».

🍀 سجاد نوروزی: «ایران بعد از آبان ۹۸ یک ایران است و ایران قبل از آبان ۹۸ یک ایران دیگر و این اصلا به دولت ربطی ندارد»

/«زمانی که ماهیت توسعه نیافته باشد ما در این جلسه به جای اینکه بررسی کنیم چطور شد که مخاطب دوباره به جشن‌واره برگشته است، درباره این صحبت می‌کنیم که چطور این همه حاشیه ایجاد شد».

🍀 امیر قادری: «سال آینده آن‌قدر که منتظر جشن‌واره‌ی فیلم کوتاه هستم، منتظر جشنواره

فیلم فجر نیستم»

/ «مردم هم‌واره سینمای ایران را می‌بخشند و دوباره سرخورده می‌شوند.»

/ «جشنواره فیلم فجر 43 نشان داد که سه جریان سینمای ایران یعنی سینماهای استراتژیک، اجتماعی و کمدی رو به افول هستند.»

/ «همان‌قدر که تصمیمات حاکمیتی در رسیدن ما به این نقطه تاثیر دارد، حلقه‌های سینمایی ما در بخش خصوصی که از دهه ۶۰ شکل گرفته است در این نوع انحصار سینما نقش دارد».

🎬🎬🎬 نقد و نظر

فکر می‌کنم نتیجه بحث این است که به هرحال بعد از مدتی مردم دوباره تا حدی بخشیده و به جشن‌واره برگشته‌اند. از طرف دیگر سینمای ایران در بخش‌های مختلف خود یعنی آثار کمدی، اجتماعی، ارگانی و... محصولات مفید و تماشاگرپسند تولید نکرده و این دوباره باعث سرخوردگی می‌شود. اگر تغییراتی در تصمیم‌گیری‌ها اتفاق نیفتد، ما نتیجه‌ای خواهیم گرفت که تا الان وجود داشته است. باید تصمیم‌های تازه‌ای گرفته و روزنه‌های جدیدی باز شود که حرف‌هایی که این‌جا گفته شد، تکرار نشود...

در باره احمد صبریان روزنامه نگار و منقد سینما

در باره احمد صبریان

احمد صبریان روزنامه‌نگار و منتقد سینما در روزنامه خراسان فعالیت می‌کند و در نشریات دیگر نیز به نگارش،نقد و ترجمه مطالب سبنمایی می پردازد.

سایت «نگاتیوهای سپید» به نشانی sabrian.blogfa.com متعلق به احمد صبریان است که در آن به نقد و بررسی فیلم‌های سینمایی و مجموعه های تلویزیونی می‌پردازد.

برای مثال، در یادداشتی با عنوان «توقف در شوخی‌های سطحی»، او به نقد مجموعه نوروزی «قرارگاه مسکونی» ساخته جواد رضویان پرداخته و از شوخی‌های سطحی در آن انتقاد کرده است.

احمد صبریان به تحلیل‌هایی که به جنبه‌های مختلف فنی، هنری و اجتماعی آثار سینمایی می‌پردازد، مشهور است.

برای مثال احمد صبریان در نقدهایی که برای فیلم‌های سینمایی نوشته است، به دقت به موضوعاتی چون داستان‌پردازی، شخصیت‌پردازی، کارگردانی و بازیگری اشاره می‌کند. در مورد فیلم‌های اجتماعی و فرهنگی نیز نقدهای عمیقی ارائه می‌دهد، و نقدهایی به روندهای سینمای ایران نیز داشته است.

احمد صبریان در برخی نقدهایش، به نحوهٔ برخورد فیلمسازان با مسائل اجتماعی و تاثیر فیلم‌ها بر جامعه پرداخته و بر نگاه هنری به سینما تأکید دارد. او معمولاً تلاش می‌کند که علاوه بر نقد محتوایی، به جنبه‌های تکنیکی و بصری فیلم‌ها نیز اشاره کند.

احمد صبریان در مورد فیلم‌های اجتماعی و فرهنگی نیز نقدهای عمیقی ارائه می‌دهد، و نقدهایی به روندهای سینمای ایران نیز داشته است.همچنین او به نقد هایی در مورد بازیگران هم پرداخته است.

احمد صبریان در این زمینه به ارزیابی توانایی‌های بازیگران می‌پردازد و تلاش می‌کند که نقش آن‌ها در پیشبرد داستان و برقراری ارتباط با مخاطب را بررسی کند. در برخی از یادداشت‌هایش، حتی به تحلیل جزئیات بازی و نحوهٔ اجرای نقش‌ها می‌پردازد.

احمد صبریان به عنوان روزنامه نگار و منقد سینما تا کنون چندین بار به عنوان منتقد برگزیده در جشنواره فیلم فجر،جشنواره سینما و زن،جشنواره فیلم های دفاع مقدس،جشنواره فصلی مطبوعات و جشن منتقدان و نویسندگان سبنمایی ایران معرفی شده است.

احمد صبریان در مجلات سینمایی از جمله فیلم ،گزارش فیلم،فیلم و سینما، صنعت سینما،دنیای تصویر ،همشهری جوان و ماهنامه سینمایی ۲۴ به نگارش و نقد سینمایی پرداخته ودر نشریات خراسان،جام جم ،همشهری،ایران، شرق،صبح امروز،قدس،شهر آرا و افتاب یزد نیز به عنوان منتقد سبنما مقالات و نقدها یی نوشته است.

احمد صبریان علاوه بر ترجمه متون و مطالب سبنمایی با کارگردانان ،بازیگران و عوامل سبنمای ایران از جمله داریوش مهرجویی،مسعود کیمیایی،رخشان بنی اعتماد،رسول ملاقلی پور،رسول صدر عاملی ،لیلا حاتمی ،رویا نو نهالی ،علی مصفا ،امین حیایی ،هنگامه قاضیانی ،میترا حجار،گلچهره سجادیه،مجید انتظامی ،محمود کلاری ،حسن خسندوست ،کیوان مقدم مستانه مهاجر گفتگو های جالب و جذابی دارد.

در مجموع، نقدهای احمد صبریان فراتر از صرفاً بررسی فیلم‌ها است و در کنار تحلیل‌های فنی، به مباحث فرهنگی و اجتماعی هم پرداخته می‌شود. این باعث می‌شود که خوانندگان از دیدگاه‌های متنوعی دربارهٔ سینما و فیلم‌ها آگاه شوند.

احمد صبریان همچنین در مورد مسائل عمومی سینما نیز تحلیل‌هایی ارائه می‌دهد. برای نمونه، در برخی از نقدهایش به روند سینمای ایران، مانند تغییرات در نوع فیلمسازی، کیفیت آثار و چالش‌های صنعت سینما در کشور اشاره کرده است.

اگر به این موضوعات علاقه دارید، خواندن مقالات و نقدهای بیشتری از او می‌تواند مفید باشد.

اگر علاقه‌مند به بررسی دقیق‌تر نقدهای احمد صبریان هستید، بهتر است به سایتش مراجعه کنید تا بتوانید مقالات و نقدهای بیشتری بخوانید.

پشت پرده ملاقات راز آلود مسعود کیمیایی با سعید امامی

احمد صبریان

***در باره رابطه میان مسعود کیمیایی و سعید امامی حرف و حدیث های فراوانی وجود دلشته و هنوز هم در پرده ای از ابهام باقی مانده است.به تازگی مهرداد حجتی با نگارش مطلبی در روزنامه اعتماد به برخی زوایای این رابطه که در خلال گفت و گوهایش با مسعود کیمیایی به آنها تا حدی واقف شده اشاره کرده است.مطلبی جذاب و خواندنی که روی دیگر سکه این دیدار را نمایان می کند.

مهردادحجتي این گونه آورده است:

«سعيد امامي حيطه آتش است و شما از هر طرف به اين حيطه نزديك شويد، آن آتش، دامان شما را مي‌گيرد و كسي كه در آن تاريخ آن آتش را روشن كرد، خيلي آگاهانه اين كار را كرد. خيلي دانسته اين كار را كرد. بعد‌ها فهميدم كه من در اين ماجرا تنها نبودم بلكه خيلي‌هاي ديگر هم بودند؛ خيلي از هنرمندان سينما، از تئا‌تر، از نقاشي و ادبيات… بله، من تنها نبودم. خيلي‌ها را براي آن ماجراي سعيد امامي آماده كرده بود... عرض كردم كه آن حيطه، حيطه آتش است. اجازه بدهيد ما از كنارش رد شويم».

و همينجا گفت‌وگوي ما به پايان رسيده بود. حالش بد شده بود! يا لااقل اينگونه به نظر مي‌رسيد كه حالش بد شده است.بلافاصله از جا برخاسته بود و‌ با يك عذرخواهي گذرا، اتاق را ترك كرده بود. اصراري به انجام گفت‌وگو نداشتم. گفت‌وگو به درخواست خودش، در دفتر روزنامه «بنيان» انجام شده بود. چند روز بعد كه گفت‌وگو براي چاپ آماده شده بود. روزنامه توقيف شده بود. او اصرار به چاپ گفت‌وگو در «بنيان» داشت. اما حالا كه توقيف شده بود بهتر بود خودش براي انتشارش تصميم بگيرد و او از ميان همه نشريات، روزنامه «نوروز» را انتخاب كرده بود. روزنامه ارگان حزب مشاركت كه پس از توقيف روزنامه «مشاركت» روانه دكه‌ها شده بود. من هم متن تايپ شده و آماده را به شوراي سردبيري «نوروز» سپردم كه اكثرشان از دوستان من بودند. گروهي كه پيش از دوم خرداد ۷۶ در روزنامه «سلام» فعاليت مي‌كردند و حالا در ارگان حزب، مشغول به كار بودند. محسن ميردامادي، بهروز گرانپايه، كريم ارغنده‌پور و گروهي از روزنامه‌نگاراني كه برخي سابقه طولاني‌تري در روزنامه‌نگاري داشتند. نظير بهروز گرانپايه، كه از قديمي‌هاي روزنامه همشهري بود. فرداي آن بخش نخست گفت‌وگو منتشر شده بود. تيرماه ۱۳۷۹ بود. تابستاني داغ، كه با انتشار آن گفت‌وگو داغ‌تر هم شد. جزييات سفر پر سر وصداي كيميايي و گوگوش كه دو سال از آن‌گذشته بود، حالا در روزنامه در دسترس همگان قرار گرفته بود. كيميايي به نكاتي از آن سفر اشاره كرده بود كه پيشتر از آن هرگز در هيچ رسانه‌اي بيان نشده بود. او به دو مرد جوان اشاره كرده بود كه از ابتدا در برنامه‌ريزي براي آن سفر در كنار آنها بوده‌اند همان‌هايي كه در زمان پرواز به اروپا نام‌شان به يك‌باره تغيير كرده بود! كيميايي همچنين گفته بود آن دو به اين شرط گوگوش را از راه قانوني خارج كرده بودند كه نخستين قرارداد كنسرتش را آنها به سود خود ببندند. نكته‌اي كه بعدها گوگوش به آن اشاره كرده بود. گوگوش گفته بود تا يك سال پس از خروج از كشور درآمد حاصل از كنسرت‌هايش به جيب افراد غير مي‌رفته است و او با زحمت امور خود را مي‌گذرانده است! اما واقعيت اين است كه سفر آن زوج، كيميايي و گوگوش نزديك به دو سال طول كشيده بود و در زمان بستن قرارداد هر دو حضور داشته‌اند. پس از آن هم مقدمات بازگشت كيميايي فراهم شده بود و گوگوش هم از او جدا شده بود.

اما اين همه مضمون آن مصاحبه نبود. كيميايي به فشار رسانه‌هاي لس‌آنجلسي هم اشاره كرده بود. آن روزها هنوز از بي‌بي‌سي فارسي و ايران‌اينترنشنال خبري نبود. دور تلويزيون‌هاي فارسي‌زبان هم دست لس‌آنجلس‌نشين‌ها افتاده بود. گروه‌هاي سياسي سلطنت‌طلب و يا گروه‌هاي سوداگر سرگرمي‌ساز. كيميايي گفته بود در تمام مدت اقامتش در امريكا زير فشار براي تن دادن به مصاحبه بوده است. حتي يكي از شبكه‌ها، به‌شدت به او تاخته بود و او را متهم به همكاري با دستگاه اطلاعاتي جمهوري اسلامي كرده بود. اشاره آنها به ماجراي سعيد امامي بود كه پيشتر در مطبوعات پر تيراژ داخلي منتشر شده بود. ماجرايي كه از سوي كيميايي با سكوت روبه‌رو شده بود .حالا اما شهيار قنبري در آن شبكه اين موضوع را تازه كرده بود. او كارنامه هنري او را نيز زير سوال برده بود و همين كيميايي را خشمگين كرده بود. به همين خاطر هم اصرار كرده بود در مصاحبه‌اش با من، به آن اتهام‌ها پاسخ دهد. او البته به جدايي‌اش از گوگوش هيچ اشاره‌اي نكرده بود. فقط گفته بود كه او ترجيح داده است چند وقتي در آنجا بماند! او از اينكه توانسته بود در برابر فشار رسانه‌هاي لس‌آنجلسی تاب بياورد و با هيچ‌يك، گفت‌وگويي انجام ندهد، بسيار خوشحال بود. اما خوشحالي او ديري نپاييده بود وقتي كه سخن سعيد امامي پيش آمده بود. همان حرفي كه موجب پريشاني او شده بود و پس از پاسخي سراسيمه از جا برخاسته بود و اتاق را ترك كرده بود. او چند روز پيش از آن، در يك شب برفي به خانه من در سعادت‌آباد آمده بود تا از تمايلش براي گفت‌وگويي بي‌پرده خبر دهد! او از نفوذ روزنامه‌هاي پر تيراژ اصلاح‌طلب آگاه بود و از اعتبار هيات تحريريه روزنامه بنيان هم اطلاع داشت. هيات تحريريه‌اي كه تراز روزنامه‌نگاري را به‌شدت بالا برده بود. مسعود بهنود، عليرضا علوي‌تبار، حميدرضا جلايي‌پور، سعيد ليلاز، عيسي سحرخيز، سعيد رضوي فقيه، عبدالعلي رضايي، احمدستاري، سعيد درودي، ابراهيم نبوي، محسن اشرفي و تعدادي ديگر كه همه پس از توقيف بنيان، راهي، سواي يكديگر برگزيدند. دو تن از آنها هم، آن روزنامه آخرين تجربه مطبوعاتي‌شان در ايران بود و مدتي بعد براي هميشه از كشور خارج شدند. مسعود بهنود و ابراهيم نبوي. چند نفر هم بعدها راهي زندان شدند كه از آن ميان، مدت حبس سحرخيز بيش از بقيه بود. درون سرويس‌هاي آن روزنامه، افرادي همچون اكبر منتجبي، سحر نمازيخواه، روزبه بولهري و سپيده زرين‌پناه و سام فرزانه و افشين هاشمي حضور داشتند كه از اين ميان زرين‌پناه، سام فرزانه و افشين هاشمي با سرويس فرهنگ، هنر، ادبيات و انديشه كه مسووليتش با من بود كار مي‌كردند. به عنوان دبير اين بخش، حجم قابل توجهي از صفحات در دست من بود و همين مسووليت مرا سنگين كرده بود. در آن روزها گروهي از چهره‌هاي سرشناس هم، به عنوان يادداشت‌نويس با من همكاري مي‌كردند كه همان يادداشت‌ها هم وزن صفحات را بالا برده بود. حالا كيميايي با درك درستي از موقعيت آن روزنامه، در آن شب برفي به سراغ من آمده بود تا او را در اطلاع‌رساني از آنچه مد نظر داشت ياري كنم. اما همان شب به او گفتم، مصاحبه با مديريت من پيش خواهد رفت و گفت‌وگو با او را در صورتي كه مايل است به همه پرسش‌هاي من پاسخ دهد، مي‌پذيرم. او پذيرفت اما به قولش پايبند نماند. او گويا آنچه را كه مي‌خواست در بخش نخست گفت‌وگو به دست آورده بود و در بزنگاهي كه گفت‌وگو به بخش مهمش رسيده بود با اظهار ناراحتي ميز مصاحبه را ترك كرده بود. صبح روز انتشار بخش دوم همان گفت‌وگو كه با تيتر جنجالي «سعيد امامي حيطه آتش است» منتشر شده بود.

موبايل من زنگ خورد و فردي در آن‌سوي خط خود را «سامان مقدم» معرفي كرده بود. او كه بسيار برافروخته بود مدعي بود مسعود كيميايي درآن مصاحبه او را خائن به خود معرفي كرده است! همان دستيار جواني كه نمك خورده بود و نمكدان شكسته بود. منظورش، لو دادن ماجراي حضور سعيد امامي سر صحنه يكي از فيلم‌ها بود. فيلم «ضيافت» كه داستان يك مامور اطلاعاتي را در كنار دوستان قديمي همكلاسي‌اش بازگو مي‌كند! او پشت تلفن گفت چرا خائن خطاب شده است ؟ در حالي كه آن ماجرا را لو نداده است. اما حالا كه كيميايي بي‌اشاره به نام، از يك دستيار خائن ياد كرده است، به خود اجازه مي‌دهد كه بگويد؛ سعيد امامي را پشت صحنه فيلم ديده است. با همان مشخصاتي كه كيميايي از آن ياد كرده بود. «مردي عينكي با باراني آبي»، كسي كه به شكل مرموز يك گوشه مي‌ايستاده است تا فيلمبرداري به پايان برسد. او فقط با كيميايي حرف مي‌زد. كسي هم، جز كيميايي او را نمي‌شناخت. كيميايي، بعدها گفته بود، او را در هتلي در شمال تهران ديده بود و او از پروژه سينمايي با كيميايي حرف زده بود. پروژه‌اي كه چندي بعد ساخته شده بود. حالا هم كه موضوع افشا شده بود، كيميايي چندان راغب به توضيح بيشتر نشده بود.گويا هنوز با آن موضوع كنار نيامده بود. افكار عمومي هم به آن حساس شده بود. خصوصا علاقه‌مندان به سينما كه حالا به ديده‌اي ديگر به او مي‌نگريستند. پرسشي كه بعدها مكرر در ميان حرف‌ها بيان شده بود، اين بود كه چرا جز او، ‌سعيد امامي سر هيچ پروژه ديگري از فيلمساز ديگري حاضر نشده بود؟ چرا هيچ شاهدي او را با فيلمساز ديگري نديده بود ؟ پرسشي كه بعدها هم كيميايي هرگز به آن پاسخ نداده بود. او نيز همچون همان موضوع، داستان زندگي راز‌آلود خود را جلو برده بود. داستاني كه گاه از فيلم‌هايش جذاب‌تر پيش رفته بود!

تجربه آن گفت‌وگو، اما تجربه نخست نبود. پيش از آن كيميايي يكي دوباري ميهمان من در روزنامه «آفتاب امروز» شده بود. يك‌بار هم در تحريريه روزنامه او را ميان اعضاي تحريريه نشانده بودم تا اينچنين احساس صميميت كند. خبر رابطه پنهاني او با سعيد امامي تازه منتشر شده بود و او به‌شدت منزوي شده بود. و همين سبب شده بود تا با او از در رواداري و مدارا وارد شوم تا بتواند به زندگي عادي‌اش بازگردد. پس از افشاي آن ماجرا، فشار افكار عمومي به قدري بود كه او تا مدت‌ها از نظرها دور مانده بود. ديگر حال و روز مناسبي نداشت. اين را «شمس‌الواعظين» سردبير «عصرآزادگان» نوشته بود. او كيميايي را در خيابان ديده بود و از گله‌مندي او به همان روزنامه خبر داده بود. از اينكه زندگي او را بهم ريخته بود و حال او را هم پريشان كرده بود. منظورش انتشار همان خبر به قلم خبرنگار همان روزنامه بود. بدتر اينكه فرزند رفيق صميمي كيميايي، فرزند سعيد مطلبي آن خبر را درز داده بود. كسي كه به گفته كيميايي روي زانوهاي او بزرگ شده بود. شمس‌الواعظين در آن يادداشت از اندوه خود و از پشيماني خود حرف زده بود. از اينكه پس از آن ديدار گذرا، وجدانش به درد آمده بود و حالا درصدد جبران برآمده بود.

من هم با توجه به آن ظلمي كه به او رفته بود، قصد دلجويي از او را داشتم. آنهم در روزنامه‌اي كه يكي از شاخص‌ترين روزنامه‌هاي عصر خود بود. او هربار به دفتر روزنامه، نزد من مي‌آمد، براي ناهار او را نگاه مي‌داشتم تا فرصت فراخ‌تري براي گفت‌وگوي صميمي با هم داشته باشيم. اما ناهار و گفت‌وگوي صريح و بي‌پرده آن روز تيرماه ۱۳۷۹، چندان مطلوب پيش نرفت. شايد از نگاه من، نه او. چون او پس از طرح موضوعات مورد نظرش، ماجراي سفر پر راز و رمز دوساله‌اش به اروپا و امريكا با گوگوش و تبليغ رمان تازه‌اش جسدهاي شيشه‌اي، گويا به خواسته‌اش از آن گفت‌وگو رسيده بود و ديگر نيازي به پاسخگويي به پرسش‌هاي چالش‌برانگيز من در خصوص ماجراهاي پر راز و رمز ديگر نظير سعيد امامي نبود. او در تمامي ديدارها از خود رفتاري صميمي نشان داده بود. رفتار كسي كه در جايگاهي غير از كيميايي بزرگ نشسته بود.

چهار سکانس خاطره انگیز از بایگانی فیلم فجر

 

منتشر شده در هفته نامه همشهری جوان شمار0 752 شنبه 11 بهمن 99

احمد صبریان

جشنواره فیلم فجر با این که امسال سی و نهمین دوره خود را پیش رو دارد، برای جماعت روزنامه نگار پر است از خاطرات تلخ و شیرینی که در ذهنش جا خوش کرده و حک شده است. بی تردید برای هر روزنامه نگاری که بهمن ماه هر سال، ده روز را از صبح تا شب با سینما سپری کرده و تماشاگر ویترین یک سال تولیدات سینمای ایران بوده است، جشنواره فیلم فجر به عنوان مهم ترین رخداد سینمایی کشور آمیخته با خاطراتی است که هرگاه آنها را در ذهن خود مرور می کند، خواسته یا ناخواسته به همان روزهایی سفر می کند که مسبب رقم خوردن این خاطره ها در دفتر ذهن او شده اند. در این نوشتار به عنوان روزنامه نگاری که سال ها در جشنواره فیلم فجر حضور داشته ام، به بازگویی چند خاطره از این رویداد سینمایی پرداخته ام که شاید خواندنش برای دوستداران سینما و این جشنواره خالی از لطف نباشد.

یک تواضع تحسین برانگیز

 خوب  به خاطر دارم سال 79 و نوزدهمین جشنواره فیلم فجر بود. جدای از روزنامه نگاران، طیف انبوهی از اهالی سینما از کارگردان و بازیگر گرفته تا عوامل و دست اندرکاران جشنواره، هر طور بود خود را به سینمای مطبوعات رسانده بودند تا «سگ کشی» جدیدترین فیلم استاد بهرام بیضایی را پس از غیبت 10 ساله او در سینما به تماشا بنشینند و شاهد بازخورد اثری که حاشیه های پیش تولید زیادی داشت و طیف انبوهی از بازیگران صاحب نام در آن ایفای نقش کرده بودند، در بین اهالی رسانه باشند. جای خالی برای نشستن پیدا نمی شد و بسیاری روی سکوهای سینما نشسته بودند. در حالی که همه برای تماشای فیلم لحظه شماری می کردند فیلم با آن تیتراژ مسحورکننده اش بر پرده نقش بست و با دیدن نام بیضایی همه حاظران ایستاده با کف زدن های ممتد ابراز احساسات کردند. در طول نمایش فیلم  سکوتی عجیب بر سالن حاکم بود. با پایان فیلم ، تمام تماشاگران به احترام بهرام بیضایی و «سگ کشی» به پا خاستند و دقایقی متمادی به تشویق پرداختند. با ورود بیضایی و عوامل دست اندرکار تولید «سگ کشی» نشست نقد و بررسی آغاز شد. بهرام بیضایی با دقت و وسواس تحسین برانگیزی به پرسش اهالی رسانه و انبوه تماشاگران حاضر در سالن پاسخ می داد. زمان نمایش فیلم بعدی داشت آغازمی شد و هنوز بسیاری از پرسش ها بی پاسخ مانده بود .بیضایی و عوامل فیلم، آماده رفتن از سالن بودند که ناگهان فریاد یکی از تماشاگران در میان ازدحام جمعیت به گوش رسید که خطاب به بیضایی گفت: «استاد اگر به پرسش من پاسخ ندهید از شما نمی گذرم، چون برای تماشای فیلمتان خیلی سختی کشیدم.» بیضایی در حالی که با مژده شمسایی سخن می گفت، لحظه ای درنگ کرد و از تماشاگرانی که در حال ترک سالن بودند خواهش کرد به احترام آن خانم در سالن بمانند تا پاسخگوی پرسش او باشد. همگان از این تواضع و فروتنی بیضایی شگفت زده شدند  و این بزرگواری او در تاریخ نشست های پرسش و پاسخ جشنواره آن سال به یادگار ماند. «سگ کشی» با آن که نامزد دریافت سیمرغ بهترین فیلم، کارگردان، بازیگر نقش اول مرد (مجید مظفری)، بازیگر نقش اول زن (مژده شمسایی)، بازیگر نقش دوم زن (میترا حجار و رابعه اسکویی)، صدابرداری (جهانگیر میرشکاری)، چهره پردازی (فرهنگ معیری) شده بود، با دریافت سیمرغ های بهترین فیلمنامه (بهرام بیضایی)، بازیگر نقش اول زن در بخش بین الملل (مژده شمسایی)، نقش دوم مرد (داریوش ارجمند)، فیلمبرداری (اصغر رفیعی جم)، طراحی صحنه و لباس (ایرج رامین فر) و بهترین فیلم از نگاه تماشاگران با جشنواره خداحافظی کرد. بهرام بیضایی نیز در آیین پایانی جشنواره  و پس از دریافت سیمرغ بهترین فیلمنامه با لحنی گلایه آمیز گفت: «فکر نمی کردم امشب به من هم جایزه بدهند.» که البته بسیاری از حاضران طنز کلام بیضایی را درک نکردند و آن را به حساب اعتراض های گاه به گاه وی گذاشتند. با این وجود فیلم «سگ کشی» در زمان نمایش عمومی بحث های زیادی را برانگیخت و توانست نظر تماشاگران را با طرح مسائل اجتماعی و سیاسی به خود جلب و عنوان پرفروش ترین سال را از آن خود کند.

رفاقتی که چاره ساز شد

هر فیلم داریوش مهرجویی یک اتفاق جریان ساز در سینمای ایران است. فیلم «سنتوری» نیز از همان مرحله پیش تولید و انتخاب بازیگر گرفته تا فیلمبرداری، دادن مجوز به محسن چاووشی و پر کردن فرم حضور در جشنواره  در نشریات خبرساز شده بود. به همین خاطر بود که می شد حدس زد که «سنتوری» یکی از آثار پرحاشیه جشنواره بیست و پنجم فیلم فجر در سینمای مطبوعات باشد. تا آخرین روزهای برگزاری  جشنواره، هنوز هیچ نامی از این فیلم و زمان نمایش آن در بولتن جشنواره نبود. در حالی که همه مشتاق تماشای فیلم کنجکاوی برانگیز مهرجویی بودند، هر روز در سینمای رسانه خبر می رسید «سنتوری» به جشنواره نمی رسد. در حالی که بسیاری از روزنامه نگاران از نمایش فیلم ناامید شده بودند، سرانجام زمان نمایش فیلم «سنتوری» در سینمای مطبوعات اعلام شد، در حالی که سئانس نمایش آن با نمایش فیلم «رئیس» مسعود کیمیایی همزمان شده بود. مسئولان سینما فلسطین اعلام کردند:  به سبب این همزمانی دفتر جشنواره نمایش «سنتوری» را به روز دیگری موکول خواهد کرد. از آن جا که روزهای پایانی جشنواره بود و این احتمال می رفت که فیلم به نمایش درنیاید ، روزنامه نگاران  با تجمع و اعتراض در بیرون سالن خواستار نمایش «سنتوری» شدند، در حالی که مسئولان جشنواره اصرار به نمایش «رئیس» داشتند. ناگهان خبری مثل بمب در سالن مطبوعات ترکید که کیمیایی در تماسی با دفتر جشنواره اعلام کرده است به نفع رفیق صمیمی اش داریوش مهرجویی نوبت نمایش فیلمش را به «سنتوری» می دهد و «رییس» در روز دیگری اکران خواهد شد. این خبر تمام اهالی رسانه را که مشتاقانه چشم انتظار دیدن «سنتوری» بودند به داخل سالن سینما کشاند. در سالن جای سوزن انداختن نبود و خیلی ها روی زمین نشسته بودند و  بسیاری  نیز فشرده به دیوارهای سالن تکیه داده بودند. بناگاه جمعیت به قدری زیاد شد که ناگزیر مسئولان سینما درهای سالن را باز کردند و خارج از سالن هم صندلی چیدند. با آغاز نمایش فیلم  صدای چاووشی در سراسر سالن طنین انداز شد و تشویق های ممتد حاضران در طول نمایش و پس از تماشای فیلم پایان نداشت. زمان برگزاری نشست پرسش و پاسخ  نیز ازدحام به قدری بود که مهرجویی و بازیگران فیلم و عوامل برای حضور در نشست نتوانستند وارد سالن شوند و از در پشتی سینما وارد سینمای مطبوعات شدند . نشست پرسش و پاسخ فیلم هم با حاشیه های فراوانی برگزار شد و هجوم عکاسان به حدی بود که مهرجویی با خواهش از عکاسان خواست اجازه دهند پاسخگوی پرسش خبرنگاران باشند. در پایان نشست نیز مجبور شدند از همان در پشتی سینما را ترک کنند. درآیین پایانی جشنواره نیز مهرجویی با گلایه از نامزد شدن فیلمش فقط در بخش موسیقی متن (اردوان کامکار) با لحنی اعتراض آمیز اعلام کرد «سنتوری» مستحق دریافت سیمرغ های بیشتری  جدای از بهترین بازیگر نقش اول فیلم (بهرام رادان ) و بهترین فیلم از نگاه تماشاگران بوده است. متاسفانه «سنتوری» فرجام و سرنوشت تلخی داشت و توقیف آن با وجود داشتن پروانه نمایش داریوش مهرجویی و تهیه کننده را تا ماه ها پیش از قاچاق فیلم، در راهروهای وزارت ارشاد سرگردان کرد.

یک بی مهری تمام و کمال     

 یکی از کنجکاوی برانگیزترین فیلم های جشنواره بیستم که روزنامه نگاران و اهالی رسانه برای تماشای آن روز شماری می کردند، « کاغذ بی خط» ناصر تقوایی بود که پس از ۱۲ سال دوری از سینما آن را جلوی دوربین برده بود. داستان فیلم و پشت صحنه پرحاشیه آن و همچنین گفت و گوهای بازیگرانش در طول ساخت و شنیده هایی مبنی بر این که تقوایی پس از سال ها فیلم نساختن در «کاغذ بی خط»، اشارات آشکار و پنهانی به شرایط سیاسی معاصر از جمله قتل های زنجیره ای و توقیف مطبوعات هم داشته است، این اشتیاق را دو برابر کرده بود. سرانجام پس از اما و اگرهای مرسوم جشنواره درخصوص رسیدن یا نرسیدن فیلم برای نمایش در سالن مطبوعات،  همین که تاریخ و سئانس نمایش فیلم در بولتن جشنواره قطعی شد، روز نمایش «کاغذ بی خط» هر لحظه بر تعداد حاضران در سالن  سینما کانون افزوده می شد.  باحضورهنرمندان که سینمایی مجزا داشتند  و بیشتر با هدف ارزیابی رسانه ای فیلم و حضور در نشست های پرسش و پاسخ به سینمای مطبوعات می آمدند نیز این ازدحام پررنگ تر شده بود.  با وجود دقت، وسواس و کنترل دقیق ماموران برای ورود تماشاگران به داخل سالن، ظرفیت صندلی ها کمتر از تماشاگران بود و خیلی ها نشسته بر سکوهای سالن در انتظار نمایش فیلم بودند. با آغاز نمایش «کاغذ بی خط» و آمدن نام تقوایی در تیتراژ، کف زدن های ممتد تماشاگران در سالن طنین انداز شد با وجود سکوت عجیب حاکم بر سالن هنگام نمایش، پایان فیلم با تشویق های بسیار همراه بود. نشست پرسش و پاسخ فیلم آغاز شد و ناصر تقوایی برخلاف دیگر کارگردانان فقط به همراه فرهاد صبا (مدیر فیلمبرداری) و آرین مطلبی (بازیگر خردسال) با عبور از سیل جمعیت، خود را به میز نشست رساند. پرسش های فراوانی درباره فیلم مطرح شد که تقوایی و صبا پاسخگوی آن ها بودند اما نکته جالب توجه تمرکز سوالات درخصوص غیبت خسرو شکیبایی و هدیه تهرانی به عنوان بازیگران اصلی فیلم  بود. تقوایی  در پاسخ به پرسشی درخصوص طولانی بودن زمان فیلم گفت: «من خودم نه تنها این فیلم را طولانی نمی‌ بینم بلكه مدت آن را 125 دقیقه در نظر داشتم  ولی به دلیل مشكلات اكران بعضی پلان‌ها را حذف كردم». فیلم «کاغذ بی خط» با آن که در این دوره از جشنواره نامزد دریافت  سیمرغ بهترین فیلم، کارگردانی، بازیگر نقش اول زن (هدیه تهرانی)، بازیگر نقش اول مرد (خسرو شکیبایی) بود، در نهایت برنده جایزه ویژه هیئت داوران شد. در آیین پایانی جشنواره نیز نه تنها ناصر تقوایی در سالن نبود که جایزه را بگیرد بلکه بعداً هم آن را نپذیرفت و در نامه انصرافش نوشت: «استدعا دارم از پذیرفتن تندیس بلورین سیمرغ اهدایی و همچنین حواله نوبت برای خرید پراید، بنده را معذور بدارید. با شرمندگی از یک به یک داوران عادلی که بهترین نیات خیرشان نصیب کار من شد، به اطلاع می ‌رسانم که در جیب من نه برای خرید اتومبیل پول هست و نه در خانه تنگ و کوچک من جای مناسبی برای نگهداری بهترین و بزرگ ‌ترین جایزه‌ ها، مخصوصا اگر ویژه هم باشند.»

نمایش نگاتیوهای حذف شده به جای فیلم

   به جرات می توان گفت یکی از فیلم هایی که در جشنواره نوزدهم کنجکاوی بیشتر روزنامه نگاران را در سالن سینمای مطبوعات برانگیخته بود «موج مرده» حاتمی کیا بود. اخباری که از مضمون حساسیت برانگیز فیلم، موضع گیری های جدید حاتمی کیا درباره تقابل پدری از نسل جنگ و پسرش از نسل کاملا متفاوت پس از جنگ و اختلاف کارگردان و تهیه کننده درخصوص اصلاحیه هایی بر فیلم در نشریات منتشر می شد، اشتیاق طرفداران سینمای حاتمی کیا و روزنامه نگاران جناح های مختلف را برای تماشای این فیلم پررنگ تر کرده بود. اما در نهایت تعجب، درست همان روزی که زمان قطعی نمایش فیلم مشخص شد «موج مرده» به نمایش درنیامد. ولی باوجود اکران نشدن «موج مرده» دفتر جشنواره و مسئولان سینما استقلال اعلام کردند نشست خبری فیلم با حضور حاتمی کیا برگزار خواهد شد. در حالی که همگان از این موضوع مبهوت و متعجب شده بودند، حاتمی کیا علاوه بر حضور در این نشست با آوردن نگاتیوهای بریده و حذف شده فیلمش مهم ترین اتفاق جشنواره را رقم زد. او نگاتیوهای فیلمش را به نشانه اعتراض به سانسورهای فیلم توسط تهیه کننده در روی میز و مقابل چشم خبرنگاران چید و به معرض نمایش گذاشت. وی در این نشست به پرسش های فراوان اهالی رسانه درباره به نمایش درنیامدن «موج مرده» با انتقاد تند و تیز از کج فهمی ها و یکسونگری های تهیه کننده و مسئولان سینمایی اظهار کرد که تهیه کننده با نمایش فیلم در جشنواره مخالفت کرده است و پا درمیانی زنده یاد سیف ا... داد هم در این خصوص نتیجه بخش نبود و حتی با وجود تن دادن کارگردان به اصلاحیه های مورد نظر تهیه کننده، موسسه «روایت فتح» با نمایش فیلم در جشنواره مخالفت کرده است. حاتمی کیا با لحنی تند و اعتراض آمیزاعلام کرد که دیگر فیلم جنگی نخواهد ساخت و دلیل اصلی حضورش در این نشست را برطرف کردن ابهامات موجود در مورد «موج مرده» و دفاع از فیلمش ابراز کرد. وی با اشاره به بعضی از صحنه‌ های حذف شده توسط تهیه‌ كننده فیلم، نظیر گل ریختن توسط بالگرد آمریكایی بر سر «سردار راشد» و تعجب از حذف این صحنه اظهار داشت: «اگر امروز سكوت کنم، نشانه این است كه اشتباه كرده‌ ام و نسبت به بلایی كه بر سرم آمده است اعتراضی ندارم.» روز بعد عکس های حاتمی کیا با نگاتیوهای حذف شده در نشست پرسش و پاسخ روی جلد بولتن جشنواره و صفحه اول مطبوعات رفت. اگرچه آن زمان «موج مرده» توقیف شد ولی هنگامی هم که به اکران عمومی درآمد چندان مورد استقبال قرار نگرفت.

سایه روشن اکران آنلاین فیلم های سینمایی

 

نویسنده: احمد صبریان

منتشر شده در ویژه نامه روزنامه اعتماد خراسان رضوی سه شنبه 30 دیماه 99

سوم اسفند 98 روزی تاریخی برای سینماهای ایران بود و سالن های سینما به خاطر شیوع ویروس کرونا 4 ماه کامل را در تعطیلی مطلق سپری کردند و روند تولید پروژه های سینمایی نیز متوقف شد. از اول تیر 99، سالن های سینما با آثار جدید و ادامه اکران فیلم «جهان با من برقص» به روی مخاطبان بازگشایی شد. دو فیلم «شنای پروانه» و «خوب، بد، جلف 2 » از چهارم تیر رنگ پرده سینماها را به خود دیدند. پرفروش ترین فیلم این روزها، «شنای پروانه» بود که دو میلیارد و 342 میلیون تومان فروخت. «خوب، بد، جلف 2 » نیز تا سوم خرداد و در شرایط کرونایی، گیشه یک میلیارد و 154 میلیون تومانی داشت. «شنای پروانه» به درخواست تهیه کننده و رضایت شورای صنفی نمایش، اکران خود را با هدف احترام به کادر درمان پس از 30 روز نمایش متوقف کرد. «خوب، بد، جلف 2 » هم اکرانش را از نیمه مرداد ماه به صورت آنلاین ادامه داد. در فصل بهار که سینماها تعطیل بودند، فیلم های «خروج» و «طلا»، نخستین تجربه های اکران آنلاین در سینمای ایران بودند  و فروش بیش از 4 میلیارد تومانی آن ها، تجربه موفقی را در این سبک از اکران سینمایی رقم زد. سپس فیلم های دیگری چون «کشتارگاه»، «تیغ و ترمه»،« پسرکشی»، «بهت»، «مهمان خانه ماه نو»، «زیرنظر»، «بنفشه آفریقایی»، «لتیان»، «هایلایت»، «هفت و نیم» ،« جایی برای فرشته‌ ها نیست»،« نرگس مست» و... وارد این چرخه شدند. بهمن فرمان آرا هم «حکایت دریا» را آنلاین نمایش داد و در 40 روز بیش از 580 میلیون تومان در گیشه آنلاین کسب درآمد کرد. البته صاحب نظران اقتصادی سینما این رقم ها را رضایت بخش نمی دانند و معتقدند اگر این فیلم ها در شرایط عادی اکران می شدند، گیشه را رونق می بخشیدند. آنها بر این باورند سینما هنوز در شوک ناشی از کروناست و با افزایش مرگ ناشی از این ویروس، شمار تماشاگران سینما بسیار کم شده است. مقایسه روش های دوگانه اکران، روایت روشنی از وضعیت این روزهای سینما دارد. باید دید در روزهایی که فیلم ها در سالن های تقریبا خالی به نمایش درمی آیند و اکثر پروژه های سینمایی متوقف شده اند، سینمای ایران می تواند گلیم خود را از آب بیرون بکشد و اکران آنلاین چقدر می تواند یاری رسان صنعت ورشکسته سینما در این روزهای کرونایی باشد؟

انتخاب های ناآگاهانه در اکران آنلاین

پس از اکران آنلاین دو فیلم «خروج» و «طلا»، هفته ای یک فیلم به صورت آنلاین در پلتفورم های «نماوا» و «فیلیمو» به نمایش درمی آیند. اگرچه اکران آنلاین این دو فیلم باعث شد این امیدواری ایجاد شود که در این شیوه  از اکران فیلم های مطرح و پرمخاطب به نمایش درآیند، اما انتخاب آثار ضعیف به لحاظ کیفی، مخاطب را نسبت به موفقیت این طرح دچار تردید کرد. متاسفانه ظرفیت خوبی که می توانست به فضایی برای دیده شدن فیلم ها تبدیل شود، با انتخاب های ناآگاهانه به سمت شکست این طرح حرکت کرد. در ادامه مسیر اکران آنلاین برخی تهیه کنندگان این سبک از اکران را شیوه مناسبی برای آثاری مانند فیلم های «هنر و تجربه» دیدند که احتمالا هیچ گاه فرصت اکران در سینماها را پیدا نمی کنند یا اگر اکران شوند با اقبال مخاطب روبه رو نمی شوند.  بی تردید با توجه به ترافیک فیلم های اکران نشده، آثار در حال تولید و وضعیت گیشه فیلم ها، تنها راه پیش رو اکران آنلاین است و فیلم هایی که از جنس سینمای بدنه نیستند برای این شیوه نمایش مناسب تر هستند. شاید مهمترین راهکار برای نجات اکران آنلاین و تبدیل آن به یک عرصه پرمخاطب که هم تماشاگر هم صاحب فیلم و هم پلتفورم از آن برنده بیرون آیند، تلاش برای فرهنگ سازی در عرصه کپی رایت و تدوین قانون مناسب برای این موضوع باشد.

خیالی که  زود رنگ رؤیا  گرفت

در یک نگاه واقع بینانه می توان گفت  سینمای ایران امسال به دلیل کرونا، اکران خوبی نخواهد داشت و این موضوع به ویژه برای بخش خصوصی فاجعه است. اکران آنلاین می توانست تجربه ‌ای ارزنده  و یک بستر نمایش جدی برای حفظ ارتباط مخاطب با سینما در روزهای بحرانی  کرونایی باشد، خیالی که  البته خیلی زود کم‌ رنگ شد و رنگ رؤیا به خود گرفت. اکنون با این که سینماها بازگشایی شده‌ اند، چراغ اکران اینترنتی کم ‌فروغ شده است و سینماگران هنوز این شیوه جدید اما پرمخاطره را به‌ عنوان بستر رسمی نمایش آثار خود نپذیرفته اند. چون دریافته اند رعایت نکردن کپی رایت، دانلود کردن فیلم ها از سایت های غیرمجاز و نمایش فیلم ها از شبکه های ماهواره ای خارج از کشور و قاچاق داخلی از پیامدهای ناخوشایند آن است. اکران آنلاین زمانی می تواند مثبت پیش برود که تمام شرایط لازم برای کمک آن به اقتصاد سینما مهیا شود. بازگشایی سینماها، نبود تبلیغات کافی تلویزیونی برای فیلم ها از دیگرعواملی است که باعث کمرنگ شدن اکران آنلاین شده است. در حالی که این نوع از اکران می توانست در کنار سالن های نمایش، نقطه قوتی برای فروش فیلم ها باشد. بعضی از کارگردان‌ها و تهیه‌ کننده ‌ها که پیش بینی می کنند، فیلم هایشان در اکران عمومی فروش دارند، قید اکران آنلاین را زده اند. چون مقایسه میزان فروش، نشان می دهد اکران آنلاین فروش قابل تاملی نداشته است و نمی توان به این تجربه جدید در سینمای ایران، دلخوش کرد. در شرایط کنونی که سینما رو به ورشکستگی است، بقای این نوع اکران، بستگی به حمایت مسئولان و دست اندرکاران سینمایی دارد. 

تدابیری که راهگشا نیست

آمار نشانگر این است که تعطیلی سالن های سینما و بلاتکلیف ماندن وضعیت اکران فیلم ها، تاکنون بیش از 300 میلیارد ریال ضرر و زیان برای سینمای ایران در پی داشته است. اگرچه سازمان سینمایی تلاش کرده است با تدابیری نظیر تعویق 3 ماهه پرداخت اقساط اعضای خانه سینما، پرداخت وام قرض الحسنه به سینماهای بخش خصوصی از طریق اعتبارات حمایتی سازمان سینمایی، بخشی از این ضرر و زیان را جبران کند اما اقداماتی از این دست هم نمی تواند مشکلات اقتصادی ایجاد شده را در سینمای ایران بر طرف کند. وزارت ارشاد و سازمان سینمایی باید  در پی ارائه یک راهکار اساسی باشند که یکی از ارکان مهم آن اکران آنلاین فیلم ها، ایجاد سازوکار خرید تضمینی امتیاز فیلم ها توسط سامانه های VOD ، تضمین رعایت حق کپی رایت و جلوگیری از قاچاق فیلم ها و نشر غیرمجاز آنهاست. در این شرایط کمترین انتظار از رسانه ملی نیز ارائه باکس تبلیغات رایگان برای فیلم های در حال اکران در سامانه VOD و تشویق مردم برای تماشای فیلم ها به شیوه اکران آنلاین است که البته به نظر می رسد انتظاری بعید است.

لزوم نظام ‌نامه مشخص برای اکران آنلاین

در شرایط فعلی که سینماها بازگشایی شده اند، نگاه سینماگران به اکران آنلاین کمرنگ تر شده و با توجه به عرضه و تقاضای بین تهیه‌ کننده و متولیان، نمایش آنلاین رونق ندارد. یکی از دلایل دلسردی و نگرانی تهیه کنندگان صاحبان فیلم ها از وی ‌او دی‌ ها، سرعت قاچاق آثار، پخش بدون مجوز و رعایت نکردن کپی رایت فیلم هایشان از شبکه های ماهواره ای و سایت های انتشار فیلم در داخل کشور است. با ورود نهاد‌های قانونی و سیاست هایی در سازمان سینمایی باید ساز و کارهای تشویقی برای سینماگران در نظر گرفته شود تا بابت اکران در سینما یا بسترهای اینترنتی متضرر نشوند و نظام ‌نامه مشخص برای این موارد در نظر گرفته شود. در این صورت حتی پس از بازگشایی سینماها، می توان از اکران آنلاین به عنوان یاری رسان سینما‌ها کمک گرفت و به لحاظ بودجه ‌بندی اکران آنلاین همزمان با اکران عمومی می تواند کمک کننده باشد. در حال حاضر برخی فیلم ها بر بستر سینماآنلاین در حال اکرانند که در شرایط رقابتی اکران سینماها، شاید هیچ گاه فرصت حضور بر پرده سینما‌ها را پیدا نمی ‌کردند. از بعد اقتصادی، امیدی به موفقیت آن‌ها نیست. بالا بودن حجم چنین آثاری نشانه ای از رغبت نداشتن بدنه سینما  به دیده شدن آنلاین و بالا بودن ریسک این شیوه جدید از اکران است و این می ‌تواند طرح نوپای اکران آنلاین را با خطر ریزش مخاطب مواجه کند.

سینماگران ریسک نمی کنند

سال کرونازده‌ ۱۳۹۹ به نیمه رسید و سینمای ایران پاییز و زمستان پرحادثه‌ تری را هم پیش رو خواهد داشت . شاید به همین خاطر است که محمدمهدی طباطبایی ‌نژاد معاون ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی عنوان کرد: «از فیلم ‌هایی که برای اکران آنلاین اقدام کنند، حمایت 50 میلیون تومانی می ‌شود و به فیلم‌ هایی که در طول دوره اکران آنلاین امکان پخش تیزر تلویزیونی نداشته‌ باشند، 10 میلیون تومان دیگر هم پرداخت خواهد شد.» سالن‌ های سینما با وجود بازگشایی فقط  از 40 درصد ظرفیت خود استفاده  می کنند و این یک ضرر بزرگ برای سینماداران و صاحبان فیلم‌ هاست چون با این نوع اکران، عایدی سینما امسال 70 میلیارد تومان می ‌شود. تصمیم سازمان سینمایی مبنی بر اختصاص بلیت نیم‌ بها در طول روزهای هفته هم باعث نشد که مخاطبان به سالن‌ های سینما بیایند. بر اساس آمار اعلام‌ شده فیلم‌های درحال اکران همچنان با رقم‌ های فروش بسیار پایین روی پرده هستند. ارقامی که با توجه به هزینه‌ های تولید چند میلیارد تومانی فیلم ‌ها، عجیب و تأسف ‌برانگیز است. در این شرایط طبیعتاً سینماگران این ریسک را نمی ‌کنند فروش میلیاردی فیلم‌ هایشان را در اکران عمومی  به ‌واسطه عرضه اینترنتی از دست بدهند. با شیوع ویروس کرونا دفتر نظارت بر عرضه و نمایش سازمان سینمایی، شرایط و ضوابط 15 گانه رعایت پروتکل های بهداشتی را تهیه و به ستاد ملی مقابله با کرونا ارائه کرد. با این وجود وضعیت مبهم درآمد و گردش مالی شرایط دشواری را برای سینمای ایران به وجود آورد و سبب زندگی و معیشت جامعه سینمایی با بحران جدی مواجه شود.

نمایش آنلاین نمی ‌تواند جایگزین سینما رفتن شود

بحث اکران آنلاین و استمرار آن پس از بازگشایی سینماها یک ضرورت است تا به کلیت سینما کمک کند. از منظر بازگشت سرمایه، اکران آنلاین می ‌تواند راهی تازه پیش پای تولیدکنندگان قرار دهد تا بخشی از منابع مالی خود را در کنار حوزه نمایش خانگی و تلویزیون و تامین کنند. اما نمایش آنلاین نمی ‌تواند جایگزین سینما رفتن شود. باید ساختارهای حوزه‌ های تولید و توزیع و نمایش تغییر کند تا اثرات مثبت اکران آنلاین به سینما منتقل شود.در چنین شرایطی سینما می ‌تواند هم ‌چنان به حیات خود ادامه دهد. در حال حاضر به ضرورت کرونا اکران آنلاین را راه‌ اندازی شده اما برای آن به اندازه کافی فکر نشده است. اکران در سینماها نظام خاص خود را دارد که در آن گردش مالی اتفاق می‌ افتد و برای اکران آنلاین هم باید یک نظام طراحی شود و آن ‌را به‌عنوان یک ظرفیت در نظر گرفت.

پدیده اكران آنلاین هنوز جا نیفتاده ‌است

مدیركل نظارت بر عرضه و نمایش سازمان سینمایی به ایسنا گفت: اكران آنلاین، پدیده نویی در سینمای ایران است و این پدیده باید بیشتر معرفی شود تا مردم و خانواده‌ ها به آن عادت كنند. محمدرضا فرجی درباره ضرر و زیان‌ های مالی كه صاحبان آثار سینمایی به‌ خاطر كرونا متحمل شده اند كه حتی از طریق اكران آنلاین نیز قابل جبران نیست بیان کرد: طبیعتا موقعی كه سینما نیمه‌ فعال باشد، زیان‌ های مالی اجتناب ‌ناپذیر است. شاید پدیده اكران آنلاین هنوز آن‌ طور كه باید جا نیفتاده‌ است. فرصت خوبی است تا زمانی كه سالن ‌های سینما نیمه‌ فعال است، بتوانند در تثبیت این پدیده تلاش كنند. برای بهتر دیده ‌شدن اكران آنلاین، نیاز است كه سمت ‌و سوی رسانه ملی و دیگر رسانه ‌ها بیشتر به سمت معرفی این پدیده باشد و خانواده‌ ها را برای توجه به آن تشویق كنند. تهیه‌ كنندگانی كه در ارائه فیلم‌ هایشان به اكران آنلاین تردید دارند، نگرانی‌ شان این است كه شاید فیلم‌ شان نتواند با این شیوه، هزینه تولید را برگرداند. اما باید به‌ تدریج این اعتمادسازی صورت بگیرد و تهیه‌ كننده ها متوجه شوند نه ‌تنها در اكران آنلاین خسارتی نخواهند دید، بلكه سود هم خواهند كرد.

ابراز تاسف کارگردان «کشتارگاه» از بازنگشتن سرمایه فیلمش

عباس امینی که فیلم جدیدش «کشتارگاه» را خیلی زود روانه اکران آنلاین  کرد می گوید: اگر به جای حمله به اکران آنلاین در این شرایط کرونایی، حمایت بیشتری از آن  می شد و کنترل شدیدی هم روی قاچاق فیلم‌ ها صورت می ‌گرفت، بازگشت سرمایه فیلم‌ ها موفقیت ‌آمیزتر بود.  وی با ابراز تاسف از این که بعضی فیلم‌ های در حال اکران در سینما باید به فروش چند ده میلیاری می ‌رسیدند به ایسنا گفت: سرمایه فیلم «کشتارگاه» در اکران آنلاین برنگشت.  اگر توان کافی را  برای حمایت از اکران آنلاین می ‌گذاشتند یک موج جدی ایجاد می‌ شد. اگر این اتفاق می ‌افتاد، دست‌ کم بخشی از سرمایه فیلم‌ ها برمی ‌گشت. در شیوه اکران آنلاین مدت زمان نمایش فیلم ها کوتاه است. باید بپذیریم سینمای دنیا در روزهای اوج ‌گیری کرونا بیشتر روی سیستم آنلاین کار کرده و ما هم با ادامه این بیماری باید حمایت بیشتری از شیوه اکران آنلاین، انجام دهیم.

 

اعتراف بازیگران پشت دوربین

 

منتشر شده در روزنامه صبح امروزچهارم بهمن ماه 99

 

 

احمد صبریان

سینما و به ویژه عرصه بازیگری همواره برای دوستداران سینما، تماشاگران خاص و عام، منتقدان و حتی آن ‌ها که چندان سینمارو‌های حرفه‌ای نیستند و اخبار سینما را از طریق روزنامه‌ها، مجلات و سایت‌های سینمایی پیگیری می‌کنند؛ حاشیه‌های خواندنی، جذاب و گاه عجیب و غریبی دارد. یکی  از این موارد که بیشتر کانون توجه رسانه‌ها قرار می‌گیرد و گاه نیز حاشیه ساز می‌شود، ناگفته‌های شخصی کارگردانان، بازیگران و اهالی سینما درباره  موقعیت حرفه‌ای، فیلم‌ها و نقش‌هایی است که ایفاگر آن‌ها بوده‌اند. اگرچه برخی‌شان دوست دارند این ناگفته‌های شخصی پنهان بماند ولی خواسته یا ناخواسته در نقل قول‌های دیگران یا اظهارنظر‌های خودشان رسانه‌ای  شده و کنجکاوی دوستداران سینما را برمی‌انگیزد. آن‌ها  نیز در مواجهه با این موارد گاه بدون ایجاد موقعیت‌هایی حاشیه ساز و کاملا خودخواسته به صراحت در نشریات، رسانه‌های دیداری و شنیداری ، با لحنی اعتراف آمیز درباره آن‌ها سخن می‌گویند. گزیده‌ای از این موارد گواه این ادعاست که « آفتاب همیشه پشت ابر نمی‌‌ماند.»

حاتمی کیا مخالف حضورم در فیلم بود

پس از گذشت بیش از دو دهه از ساخت فیلم «آژانس شیشه‌ای» رضا کیانیان که در این فیلم علاوه بر بازیگری، بازیگردان هم بوده است در گفت و گویی اعتراف کرد که ابراهیم حاتمی کیا نخست مخالف حضور وی در «آژانس شیشه‌ای» بوده است. رضا کیانیان گفته است: تا پیش از بازی در فیلم «آژانس شیشه‌ای» آن قدرها در سینما معروف نبودم. آتیلا پسیانی همیشه در گروه حاتمی کیا برای انتخاب بازیگر و بازیگردانی حضور داشت ولی آن سال قرار بود یکی از تئاترهایش را به یک کشور خارجی ببرد و نمی‌توانست با گروه سازنده «آژانس شیشه‌ای»همراهی کند. پسیانی مرا به حاتمی کیا معرفی کرد. وی وقتی با راهنمایی های پسیانی مرا شناخت، مخالفت کرده و گفته بود: « نمی‌خواهد  او را بیاوری، او فیلسوف است. حوصله بحث ندارم که او یک سری بحث کند و من هم جوابش را بدهم.» آتیلا پسیانی هم منکر ادعای وی مبنی بر فیلسوف بازی من شده و اظهار کرده بود: «رضا کیانیان این شکلی نیست. من سال‌هاست که با او رفیق هستم». پس از آن  ابراهیم حاتمی کیا پذیرفت که من در «آژانس شیشه‌‌ای» بازی کنم.

احساس کردم از فضای سینما عقب هستم
لیلا حاتمی  بازیگر محبوب سینما نیز گاه با حاشیه‌های فراوانی مواجه شده است که شاید اوج این حواشی در پشت صحنه فیلم «رگ خواب» ساخته حمید نعمت ا… و در مواجهه با اهالی رسانه رخ داد. وی در گفت و گو با جواد طوسی به موضوعاتی اشاره و اعتراف کرده است: «من برعکس همسرم علی مصفا، هیچ اخباری را دنبال نمی‌کنم و عکسی نمی‌بینم.» لیلا حاتمی با بیان این که پس از همکاری با یک فیلم اولی، با موج جدیدی از فیلمسازهای خوب روبه رو شده، بیان کرده است: «وقتی بچه‌ها سر فیلم‌برداری از جشنواره می‌آمدند و اسامی فیلم‌ها و کارگردان‌ها را می‌گفتند، با موج جدیدی از فیلمسازهای خوب روبه رو شدم و با خودم گفتم: «‌ای بابا من این جا برای خودم سرم را کرده بودم توی کوزه و داشتم چرت و پرت بازی می‌کردم. دقیقاً احساس کردم از این فضا عقبم. من نمی‌گویم کار همه فیلم ‌اولی‌ها شاهکار است؛ اما همین که یک موج جدید راه افتاده خیلی خوب است؛ یعنی من که یک موقعی خودم را جلو‌تر از سینمای ایران می‌دیدم، با چنین اتفاقی احساس می‌کنم چقدر سینمای امروز ایران رو به جلو است.»

با ازدواج فرصت‌های خوبی را از دست دادم

آناهیتا نعمتی درباره زندگی مشترک با ابوالفضل پورعرب که اکنون چند سالی است از وی جدا شده است سخن گفته و اعترافات جالبی بیان و تصریح کرده است: «خیلی‌ها ادعا می‌کنند آناهیتا نعمتی پس از ازدواجش بازیگر شد. در صورتی که اصلا این گونه نیست و این تصور اشتباهی است. من پیش از ازدواج با پورعرب کار می‌کردم و پیشنهادهای خوبی داشتم و حتی به خاطر ازدواج، فرصت همکاری با چند کارگردان مشهور را هم از دست دادم. دقیقا زمانی که ازدواج کردم دیگر کار نکردم. اگر ازدواج نمی‌کردم، الان مسیر دیگری را در مسیر کاری و حرفه‌ای ام پیش می‌گرفتم و صد درصد هم پیشرفت می‌‌کردم. چون پیشنهادهای عالی از کارگردان‌های خوب داشتم. ولی آن زمان همسرم (پورعرب) دوست نداشت کار کنم. تنها کاری که فقط همان اوایل ازدواج انجام دادم سریال «مسافر» بود که خود ایشان هم در آن حضور داشتند .»

می‌خواستم «پفک نمکی» سینمایی بسازم
مانی حقیقی کارگردان و بازیگری که با فیلم «اژدها وارد می‌شود» به شدت مورد سوءتفاهم قرار گرفت، در گفت ‌و گویی به صراحت به فانتزی بودن روایت این فیلم اعتراف کرده و حتی داستان این فیلمش را «خزعبل» خوانده است. مانی حقیقی درباره فیلم « 50 کیلو آلبالو » که با فروش خوبی در گیشه سینماها مواجه شد، به صراحت از تلاش برای تولید یک فیلم «توخالی» حرف زده است. او ابایی ندارد از این که فیلمش را «پفک نمکی» بداند. وی اعتراف کرده است: «آدم خوش ‌بین و ساده ‌دلی مثل من انتظار ندارد فردی تحصیل‌ کرده و باشعور که در سالن سینما فیلم می‌بیند، تا این حد آمادگی پذیرفتن چنین خزعبلی یعنی «اژدها وارد می‌شود» را داشته باشد. در مورد «50 کیلو آلبالو » هم دلم می‌خواست ببینم آیا می‌توانم فیلمی معادل سینمایی «پفک نمکی» بسازم؛ چیزی خالی از معنا، خالی از هویت و خالی از سلیقه.  نتیجه‌اش فیلمی شد که به نظرم مناسب گروه سنی 14 تا 20 سال است و تا این لحظه موجب شده است به اندازه یک عمر کار حرفه‌‌ای در سینما فحش بخورم. به نظرم معامله خطیر و جالبی بود!»

با کارگردان اختلاف نظر شدید داشتم
باران کوثری که قرار بود در اقتباس سینمایی «خشکسالی و دروغ» به کارگردانی پدرام علیزاده بازی کند، ازحضور در این کار انصراف داد و پگاه آهنگرانی جایگزین وی در این فیلم شد. این اتفاق در حالی رخ داد که برخی منابع، دلیل ین انصراف را درگیری باران کوثری با پروژه «دندون طلا»ی داوود میرباقری دانستند. ولی این بازیگر به صراحت به موضوعی در این خصوص اعتراف کرد و گفت: «این خبر که من به دلیل همزمانی پروژه «دندون طلا» با فیلم «خشکسالی و دروغ»، از بازی در این فیلم انصراف داده‌ام، کاملا اشتباه است. دلیل انصراف من به هیچ‌ وجه همزمانی با هیچ پروژه‌ای نبوده است. زمانی که انصرافم از پروژه «خشکسالی و دروغ» را اعلام کردم، هنوز برای کار میرباقری قرارداد نبسته بودم.  نزدیک به یک ماه پیش از  تولید «خشکسالی و دروغ» از این این پروژه انصراف دادم. چون به این نکته رسیدم که همکاری با این کارگردان نتیجه خوبی نخواهد داشت. علت کناره گیری‌ام اختلاف نظر شدید با پدرام علیزاده، کارگردان این فیلم بود اما آنها به دلایلی ترجیح دادند آن را رسانه‌ای نکنند. هرچند از ابتدا هم دلیل حضور من در این فیلم، متن و آقای یعقوبی بود. من این نقش را بارها اجرا کرده‌ ام و هنوز هم دوست دارم آن را بازی کنم. اما سینما فضا و اقتضائات دیگری دارد و ترجیح می‌ دهم در سینما با شرایط دیگری کار کنم.»

بازی به عنوان سیاهی لشکر در یک سکانس
هانیه توسلی بازیگری که این روزها در سینمای ایران پرکار است، اعتراف جالبی کرده است. توسلی در گفت و گو با امیر جعفری در مجموعه «عقاید یک آکتور سینما» گفته است: «از نوجوانی آثار بهرام  بیضایی را مطالعه می‌کردم. بیضایی را دوست داشتم و دارم. نخستین باری که تهران آمدم به دفتر آقای بیضایی رفتم. آن زمان ایشان در حال پیش تولید فیلم «سگ کشی» بودند. من هم این افتخار را داشتم که در سکانسی از این فیلم از جلوی دوربین رد شوم!» توسلی تصریح می‌کند: « با عشق و علاقه شخصی به عنوان سیاهی لشکر، در یک سکانس از  فیلم «سگ کشی» بهرام بیضایی جلوی دوربین رفتم. در سکانسی که خانم مژده شمسایی در هتل به طرف فردوس کاویانی حرکت می‌کنند به عنوان یک مسافر از جلوی دوربین گذشتم. اما از آناهید آباد دستیار جناب بیضایی خواستم تصویر نیم رخ من گرفته شود. چون می‌خواستم در آینده بازیگر شوم و خوب نبود چهره کاملم مشخص شود.»

کلی نقش بازی کرده‌‌ام که برایشان تره هم خرد نمی‌کنم

حامد بهداد در گفت وگویی درباره یکی از فیلم‌های مجید مجیدی اعتراف جالبی کرده است. وی پس از حضور در گردهمایی یک موسسه حمایت از کودکان گفته است: «خاطرم هست زمانی که جناب مجیدی فیلم «بچه‌های آسمان» را ساخت، جایی گفته بودم آقای مجیدی! مشکل بچه‌‌های ما دیگر لنگه کفش و یک تکه نان نیست، اما با دیدن موقعیت این کودکان می‌بینم هنوز مشکل خیلی از بچه‌های ما همان یک لنگه کفش و حتی همان یک تکه نان است.» بهداد اعترافات عجیب دیگری هم کرده است ازجمله این که «چند سالی است به این نتیجه رسیده‌ام برای انجام هر کاری باید مشورت کنم.» یا «کلی نقش بازی کرده‌ام که برایشان تره هم خرد نمی‌کنم؛ نقش‌هایی که یک بازیگر فقط برای امرار معاش بازی می‌کند و خودش هم می‌داند اتفاقی برایش محسوب نمی‌شود.» یا «نتوانستم به پیشنهاد علی مصفا برای بازی در نقش کوتاهی در فیلمش «پله آخر» جواب رد به ایشان دهم. گفتم این همه نقش‌های کوتاه ناموفق بازی کردم می‌روم این را هم بازی می‌کنم، شاید این یکی موفق باشد.»

فهرستی از؛هالیوودی‌های عجیب و غریب

منتشر شده در روزنامه صبح امروزاول بهمن 99

احمد صبریان

سینمای هالیوود به عنوان سینمایی که سراسر جهان را زیر سیطره خود دارد و فیلم‌های تولید شده توسط استودیوهای آن، مرزها را پشت سر گذاشته‌اند، سینمایی است که رازهای پنهان زیادی را در دل خود جای داده است. از تک تک فیلم‌هایی که در این سینما ساخته می‌شوند تا افرادی که به عنوان تهیه کننده، بازیگر، چهره پرداز، آهنگساز و… در آن به فعالیت مشغول هستند. هالیوود نیز همچون سینماهای دیگر کشورها، پشت پرده‌ای عجیب و خواندنی دارد و «ترین»هایی که آن را متمایز می‌کند. نشریه «هالیوود ریپورتر» در یک نظرسنجی به معرفی برخی از شخصیت‌های هالیوودی که اتفاقا در فهرست همین «ترین‌ها» قرار می‌گیرند پرداخته است.

ناآرام‌ترین هالیوودی

نخستین برنده كسی نیست جز «راسل كرو»، بازیگر استرالیایی تبار هالیوود. تعداد بسیاری از پرسش شوندگان، بلافاصله او را به خاطر می‌آوردند. كسی كه در سال 2002، با تهیه كننده تلویزیون انگلستان در افتاد، دوربین یك دانشجو را هنگام فیلمبرداری فیلم «ذهن زیبا»، درب و داغان كرد و گوشی تلفن را به سوی كارمند یك هتل پرتاب كرد. بعضی‌ها می‌گویند «راسل كرو»، آدمی ناراضی است که همیشه و همه جا، عقیده خودش را دارد و فكر می‌كند از همه زبل تر است. پس از «راسل كرو» باید نام دو هالیوودی دیگر را به این فهرست افزود: «لیندسی لوهان» و «جیم كری». اغلب تهیه كنندگان از كار با این دو نفر وحشت دارند. آنها آدم‌های بی برنامه‌ای هستند كه اصلا نمی‌شود روی حرف‌هایشان حساب باز كرد.

پرطرفدارترین بازیگر مرد هالیوود

«براد پیت» با وجود حضور در فیلم‌های ناموفقی مثل «تروا» و «جو بلك را ملاقات كن»، بیشترین رای را به دست  می‌آورد. یك تهیه كننده درباره «براد پیت» می‌گوید: «او جذاب، مستعد و باهوش است و انسان از كار كردن با او لذت می‌برد.» در رده دوم هم با فاصله كمی، «ویل اسمیت» قرار می‌گیرد. بازیگری كه قادر است تحت سخت ترین شرایط، بهترین بازی را ارائه كند. بسیاری از تماشاگران و تهیه کنندگان  او را دوست دارند. یك تهیه كننده درباره او می‌گوید:«شما نمی‌توانید فیلمی به بدی «من، روبات» بسازید و منتظر موفقیت آن باشید، مگر این كه «ویل اسمیت» بازیگر آن باشد.»

پرطرفدارترین بازیگر زن هالیوود

هرچند «جولیا رابرتز» پس از فیلم «ارین بروكوویچ»، دیگر نتوانست درخشش خود را تكرار كند، اما خوشبختانه به ورطه دیگری كه بعضی بازیگران زن افتادند نیفتاد. «جولیا رابرتز» نشان داده بازیگر پروسواسی است و دوست دارد بازی‌های خوبی از خود به یادگار بگذارد. پس از او «آنجلینا جولی» بیشترین آراء را به خود اختصاص می‌دهد. هرچند تنها فیلم پرفروش او كه با اقبال سینماروها، روبرو شده، فیلم «خانم و آقای اسمیت» است. «ریزویتراسپون» هم در میان تهیه كنندگان، محبوبیت فراوانی دارد. او از آن دسته بازیگرانی است همه دوست دارند با او كار كنند، بدون این كه نگران باشند واكنش او در موقعیت‌های حساس چیست.

دردسرسازترین كارگردان هالیوود

در این بخش «مایكل مان» و «مایكل بی» شانه به شانه هم قرار دارند. «مایکل مان»، كارگردانی بسیار عصبی است كه سر صحنه فیلم‌هایش، بدون استثناء با همه درگیر می‌شود. وی تمام عوامل فنی و بازیگران فیلم «جنایت میامی» را وادار کرد پیش از وقوع توفان كاترینا، در حالی كه همه داشتند شهر را ترك می‌كردند، به نئواورلئان بروند. «اورن آویو» یكی از مدیران دیزنی، هنگام ساخت فیلم «نفوذی» چنان از «مایکل مان» دلگیر شد كه هنوز با او قهر است! پس از «مایکل مان»، «جیمز كامرون» هم از سختگیرترین كارگردانان هالیوود است. «كامرون» در به كار كشیدن عوامل فنی و ادامه كار در شرایط بسیار سخت مشهور است. «داگ لیمان» هم از این دسته كارگردان‌هاست. می‌گویند دنباله فیلم «هویت بورن» او، به این دلیل ساخته نشد كه هیچ یك از عوامل فیلم حاضر نشدند یكبار دیگر با او كار كنند!

پردردسرترین بازیگر هالیوود

به عقیده بسیاری «دیوید. او. راسل»، یكی از بازیگرانی است كه باید نامش را در این فهرست قرار داد. او شخصیتی گستاخ و مغرور دارد و با هر كدام از بازیگرانی كه با او سر صحنه حاضرند، به نحوی درگیر می‌شود. سرصحنه فیلم «سه پادشاه»،« راسل» با «جورج كلونی» درگیر شد، به خاطر این كه «كلونی» از یكی از عوامل فنی سرصحنه دفاع كرده بود. البته باید در این فهرست، «مایكل بی» و «مایكل مان» را هم قرار داد، چون اغلب كسانی كه با این دو کارگردان كار می‌كنند، به بازیگران پردردسر تبدیل می‌شوند!

دوست‌داشتنی‌ترین كارگردان هالیوود

به عقیده طیف انبوهی از سینمادوستان، «ران هاوارد» كارگردان فیلم «ذهن زیبا»، شایسته این عنوان است. او همیشه موقع فیلمبرداری، محیطی آرام فراهم  می‌كند. بسیاری هم می‌گویند چون او دوبار در« ذهن زیبا » و «مرد سیندرلایی»، با «راسل كرو»ی ناآرام كار كرده شایسته این عنوان است. «كلینت ایستوود» برای تكرار نکردن نماها سرصحنه فیلمبرداری، مشهور است. «استیون اسپیلبرگ» هم هرگز خونسردی و آرامش خود را از دست نمی‌دهد. به گفته یكی از تهیه كنندگان، «اسپیلبرگ» با طلوع خورشید، كارش را شروع می‌كند و هنگام غروب كار تعطیل است. سرعت و قدرت تصمیم گیری او تحسین برانگیز است.

بی‌استعدادترین هالیوودی

كارگردان فیلم «ساعت شلوغی»، با وجود ابراز تحسین از سوی برخی چهره‌ها، كمتر مورد علاقه مدیران استودیو و تهیه كنندگان است. «برت راتنر» كه از بازیگری و ساخت كلیپ‌های ویدیوئی به سینما آمد، جزو بی استعدادهای هالیوودی است كه آثارش در گیشه با اقبال تماشاگران روبرو می‌شود. بازگشت او به سینما با اكران فیلم «مردان ایكس آخرین مقاومت»، قابل تحسین بود. همان طور که در فیلم «ساعت شلوغی3» هم توانست تماشاگران را به سالن‌های سینما بكشاند. به این فهرست، دو نام دیگر را هم باید افزود: «جوئل شوماخر» و «مایكل بی».

آینده‌دارترین كارگردان هالیوود

در این بخش، نام چند نفر كنار هم می‌آید. «كریستوفر نولان» كارگردان فیلم‌های «یادآوری» و «بتمن آغاز می‌شود»، «نوآبامباچ» کارگردان فیلم «ماهی مركب و نهنگ» و «بنت میلر» کارگردان فیلم «كاپوتی».« الكساندر پاین» هم كارگردان بسیار مستعدی است كه با فیلم موفق «یك طرفه» استعدادش را ثابت كرد.

بداخلاق‌ترین تهیه‌كننده هالیوود

اخراج دستیاران «اسكات رادین» در تمام هالیوود، شهره خاص و عام است. او ظرف 6 سال گذشته 119 بار دستیارانش را اخراج كرده است. این تهیه كننده پرنفوذ به كار با بازیگران در وقت‌های غیرمعمول هم مشهور است و هر كاری را خلاف دیگران انجام می‌دهد. «جوئل سیلور» هم با وجود داشتن شم هنری و تهیه كنندگی اش كمتر كسی را راغب به مشاركت با خود می‌كند زیرا عصبانیت آنی او، خاطرات تلخی را در ذهن همكارانش به جا گذاشته است. خیلی‌ها می‌گویند كار كردن با «سیلور» به دردسرش نمی‌ارزد.

پرنفوذترین تهیه‎كننده هالیوود

«جری بروكهایمر» نه فقط در این فهرست بلكه در كل نظرسنجی موفق به اخذ بیشترین آراء می‌شود. او در تلویزیون و سینما، بسیار موفق ظاهر شده است. بسیاری از پرسش شوندگان می‌گویند: «وقتی با «بروكهایمر» كار می‌كنیم، نگران هیچ چیز نیستیم و فقط به موفقیت فكر می‌كنیم.» محبوبیت او فوق العاده زیاد و شهرتش اثبات شده است. البته باید نام «برایان گریرز» و «اسكات رادین» را هم به دلیل مشاركت در خلق فیلم‌های با كیفیت و ماندگار در كنار نام «بروكهایمر» قرار داد.

حریص‌ترین هالیوودی

یكی از رقبای «برایان گریزر» می‌گوید: «بی تعارف باید بگویم او آدم رذلی است.»  چند سال پیش شایع شده بود كه «گریزر» یكی از جوایز بسیار معتبر آكامی اسكار، یعنی جایزه یك عمر دستاورد هنری تالبرگ را دریافت خواهد كرد. خود «گریزر» مقدمات اعطای این جایزه به خودش فراهم كرده بود! جایزه ای كه هرگز دریافت نكرد. یكی از تهیه كنندگان قدیمی هالیوود می‌گوید: «او حتی به خودش رحم نمی‌كند و برای به دست آوردن موفقیت، شهرت و پول هر كاری می‌كند.»

كم‌نفوذترین دلال هالیوودی

در هالیوود به «جف برگ » عنوان «كوه یخی» یا «بیگانه» داده اند و این را كسانی كه دوستش دارند به او می‌گویند. در شخصیت  وی ذره ای احساس همدلی و یگانگی وجود ندارد. ظرف 20 سال گذشته، كار موفقیت آمیزی نداشته است اما همچنان بازیگران پرنفوذی مانند «جودی فاستر» و «دنزل واشنگتن» با او كار می‌كنند. یكی از تهیه كنندگان درباره او می‌گوید: «همین كه مدت‌های مدیدی است كه در این حیطه كار می‌كند، نشانگر این است که بالاخره یك جای كارش درست است.»

پرنفوذترین دلال هالیوودی 

«برایان لورد» در سال 1995 از «مایكل اوتیز»، در جذب بازیگران پیشی گرفت و تسلط خود را به كارش ثابت كرد. او موفق شد با غول‌های بازیگری سینمای آمریكا، همچون «تام هنكس»، «نیكول كیدمن» و «جیك گیلنهال» همكاری كند. او قادر است بدون زور و قلدری با طیف گسترده ای از بازیگران كار كند. پس از وی «ریچارد لوت» و «كوین هوان» قرار دارند، كه هر كدام با صراحت و قدرت تصمیم گیری خود قادرند بازیگران را به مشاركت در كارهایشان مجاب كنند.

شایسته‌ترین هالیوودی

«ران میر» به تنهایی در این بخش پیشگام است. وی، به علت اخلاق شایسته و قدرت مدارا و تصمیم گیری‌های قاطعانه اش، بدون آزار رساندن به دیگران، طرفداران بسیاری در هالیوود دارد. او هرگز تلاش نمی‌كند اعتبار كسی را زیر سوال ببرد. او فیلم‌ها را می‌فهمد، استعدادها را تشخیص می‌دهد و مدیریت درستی در كارها اعمال می‌كند. در واقع لقب شایسته ترین هالیوودی برای او، از نظر بسیاری ناچیز و اندک است و صفات پسندیده و نیكوی او بسیار بیشتر از یك یا دو جمله است.

تنفربرانگیزترین هالیوودی

«مایكل اوتیز»، تهیه كننده پرنفوذ، دیكتاتور تنفربرانگیزی است كه بسیاری از آراء در این بخش به او تعلق می‌گیرد. تاكتیك‌های گنگستر مآبانه و رفتار خشن او مشهور است. البته «هاروی وینشتاین» هم به اندازه او رای آورده است. «وینشتاین» سابقه پرتاب كردن تلفن، تهدید و فریاد كشیدن را دارد و همه این اعمال از نظر عده ای به هیچ عنوان قابل بخشش نیست. اما حتی بزرگترین مخالفان و معترضان او نمی‌توانند او را در حیطه كاری خودش تحسین نكنند و قابلیت او را در ورود دو فیلمش «ترنس آمریكا» و «هدایای خانم هندرسون» به رقابت‌های اسكار می‌ستایند. هالیوود ممكن است از افراد زورگو بهراسد اما از آدم‌های موفق هرگز بدش نمی‌آید!

 

 

یک اتفاق خوشایند برای هنر و تجربه

احمد صبریان

پس از کش و قوس های فراوان درباره ایجاد گروه سینمایی «هنر و تجربه» سرانجام شامگاه 26 شهریور ماه سال جاری این گروه سینمایی با نمایش فیلم «یک اتفاق ساده» به کارگردانی سهراب شهید ثالث در موزه سینما فعالیت خود را آغاز کرد. بر خلاف پیش بینی برخی صاحب نظران سینماهای« هنر و تجربه» در تهران و مشهد مملو از جمعیت شد و حتی مدیران سینما مجبور به اختصاص سئانس فوق العاده برای شماری از فیلم های این گروه شدند .

 استقبال از فیلم های « هنر وتجربه « به روایت اهالی سینما

رخشان بنی اعتماد آغاز و استقبال از اکران فیلم های گروه هنر و تجربه را شروع بدعتی تازه برای ادای احترام به سلیقه مخاطبان سینمای ایران دانست. همچنین مجتبی راعی اظهار کرد از این که فیلمی مثل »ماهی و گربه» در اکران گروه «هنر و تجربه« با استقبال مخاطبان مواجه شده است، بسیار خوشحال است. چون این موضوع نشان می دهد قشری که خواهان فیلم های فرهیخته اند، قابل توجه هستند. سعیدی پور مدیر پردیس سینمایی آزادی نیز تصریح کرد که استقبال از «ماهی وگربه «به گونه ای بود که در ساعات اولیه از نظر رزرو اینترنتی ،بالاترین بود. بانی فیلم هم خبر داد یکشنبه مصادف با عید سعید قربان نیز تمام بلیت های فیلم «ماهی و گربه» در سینماهای آزادی و کوروش پیش فروش شده و 80 درصد بلیت های خانه هنرمندان نیز به فروش رسیده بود. به این ترتیب می توان گفت هنر و تجربه گام اولش را با موفقیت برداشت. ▪

 فیلم هایی که برپرده نقره ای موفق بودند

 فیلم های «شش قرن، شش سال» مجتبی میر تهماسب، «از تهران تا بهشت» ابوالفضل صفاری، «بیداری برای 3 روز» مسعود امینی تیرانی، «ماهی و گربه» شهرام مکری، «تابور« وحید وکیلی فر و «یک شب» نیکی کریمی فیلم های بلندی بودند که در نخستین دوره اکران فیلم های گروه «هنر وتجربه» همزمان با تهران در سینما هویزه مشهد به نمایش در آمدند . همچنین فیلم های «از طرف آن ها»، «چند کیلومتر دورتر»، «ماه عسل »و «سوزن »در بخش فیلم های کوتاه و «خانه مادری ام مرداب »، «دایره»، «بیگانه و بومی، «دو خواهر» و «سینما سگ» در بخش کوتاه کلاسیک بر پرده رفتند .مستندهای کلاسیک ایرانی «اون شب که بارون اومد«،«ندامتگاه »و «تهران پایتخت است» نیز در فهرست فیلم های به نمایش در آمده این گروه سینمایی جا گرفت.« یک اتفاق ساده« ،»مردی با دوربین فیلم برداری»، «شعر سینما»، «دشت بژین» و «سزار باید بمیرد« نیزدر بخش کلاسیک خارجی به نمایش در آمدند

 فیلم های جدید به میدان می آیند

 اکنون پس از استقبال غیر قابل انتظار تماشاگران از فیلم های «هنر و تجربه»10 عنوان فیلم جدید برای نمایش در گروه دوم »هنر و تجربه »انتخاب شده است که اکران این فیلم ها درنیمه دوم آبان آغاز خواهد شد«پرویز» به کارگردانی مجید برزگر ، «پوسته« ساخته مصطفی آل احمد ، «روایت ناپدید شدن مریم» کاری از محمدرضا لطفی ، «من از سپیده صبح بیزارم» به کارگردانی علی کریم ، «آفتاب، مهتاب، زمین» ساخته علی قوی تن ،« لباسی برای عروسی» و «مسافر« به کارگردانی عباس کیا رستمی ، «صفر بیست و یک» ساخته محمد شیروانی ، «از ایران یک جدایی» کاری مشترک از آزاده موسوی و کورش عطایی و« خاطراتی برای تمام فصول» به کارگردانی مصطفی رزاق کریمی عناوین این فیلم هاست.این در حالی است که به سبب استقبال چشمگیر مخاطبان فیلم های «هنر و تجربه »فیلم های ماهی و گربه، بیداری برای سه روز، یک شب، تابور، از تهران تا بهشت و مستند شش قرن ، شش سال همچنان به اکران خود ادامه خواهند داد. از فهرست 10 فیلم گروه دوم «هنر و تجربه» تا کنون فقط فیلم های « پرویز»،«پوسته»،«خاطراتی برای تمام فصول» و «عروسک»در جدول نمایش جای گرفته اند.

تلاش برای بازگشت به خانه پدری

 »پرویز» دومین ساخته مجید برزگر پس از »فصل باران های موسمی» محصول سال جاری است .این فیلم پس ازدریافت جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره جهانی سن سباستین تا کنون در بیش از30 جشنوار جهانی حضوریافته و جایزه زرد آلوی نقره ای جشنواره ایروان وجایزه قرقاول طلایی جشنواره کراالی هند را نیز دریافت کرده است. «پرویز» مردی 50ساله است که همیشه با پدرش در شهرکی آرام زندگی کرده. پدر پرویز که تصمیم به ازدواج گرفته از او می خواهد خانه را ترك کند. پرویز ناگهان خود را در جهانی جدید و بیگانه می یابد. او تصمیم می گیرد به پدر و اهالی شهرك نشان دهد که نمی توانند به این آسانی او را از زندگی شان حذف کنند. لوان هفتوان ، محمود بهروزیان ، حمیرا نونهالی ،علی رامز ، فریده کاکاوند، ابوذر غفاری ، مهدی شیردل،علی اصغر شیراوند وآرزو ابیز در این اثر ایفای نقش کرده اند.

یک زندانی محکوم به مرگ

 فیلم «پوسته» ساخته مصطفی آل احمد پس از 6 سال از 19 آبان ماه به مدت سه ماه در 5 سینمای تهران و مشهد در گروه سینمایی »هنر و تجربه» به نمایش در می آید. این فیلم در بخش مسابقه فیلم های اول و دوم بیست و هفتمین جشنواره فجر حضور داشت .داستان »پوسته»درباره یک زندانی محكوم به مرگ است كه پس از اثبات بی گناهی اش آزاد می شود وبلافاصله در شرایطی قرار می گیرد كه شواهد می تواند او را یک بار دیگر روانه زندان کند. حمید فرخ نژاد، الناز شاکردوست، مریم کاویانی، حمیدرضا فالحی و امیرغفار منش بازیگران این فیلم هستند. دخترکی تنها باعروسک فیلم«عروسک» به کارگردانی محمد رضا رحمانی نیز داستان دختر بچه ای را روایت می کند. او در حالی که با عروسکش بازی می کند فاجعه بمباران شیمیایی حلبچه رخ می دهد و... نرمین و مژده گیوه چی بازیگران این فیلم هستند. روایت رنج مجروحان شیمیایی در اروپا فیلم« خاطراتی برای تمام فصول» ساخته مصطفی رزاق کریمی ادای دین فیلم ساز ساکن اتریش است که مدت ها به عنوان مترجم و راهنما دروین شاهد رنج و درد های مجروحان شیمیایی جنگ تحمیلی بوده است که برای معالجه به اروپ اعزام شده بودند.حضور مجروحان شیمیایی نگاه طیف وسیعی از مردم و روشنفکران اتریشی را به خود جلب کرد و اطلاع نداشتن جامعه اروپایی از عمق فجایع انسانی با روایت قشرهای فرهنگی و هنری جامعه اتریش از جمله پزشکان معالج ، مرمت کاران آثار باستانی ، نویسندگان، خبرنگاران و... بعد دیگری از فجایع جنگ را برای عامه مردم نمایان ساخت. این فیلم جایزه بزرگ جشنواره بین المللی »سینما حقیقت » را کسب کرد و مصطفی رزاق کریمی نیز جایزه بهترین مستند انقلاب اسالمی و دفاع مقدس را از آن خود کرد. مصطفی رزاق کریمی و سام کلانتری نگارش فیلم نامه «خاطراتی برای تمام فصول» را بر عهده داشته اند.

سایه روشن سال‌های طلایی دوبله در سینما و تلویزیون

• منتشر شده در روزنامه صبح امروزشنبه بیشتم دیماه 99

صبح امروز از صداهای ماندگار تاریخ سینما می‌گوید؛

احمد صبریان

بی‌شك هنر دوبلاژ در كشور ما، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. بهترین آثار تاریخ سینمای جهان، با بهره‌گیری از دو نكته مهم در اذهان مخاطبان ایرانی ماندگار شده‌اند. نكته نخست را باید حضور دوبلورهایی دانست كه صدایشان به تك تك شخصیت‌های یك فیلم سینمایی، جان می‌بخشید. مورد دیگر ترجمه دقیق دیالوگ‌های این فیلم‌ها است. برخی از بهترین ترجمه دیالوگ‌های این آثار سینمایی، حاصل تلاش زحمات زنده یادان استاد نجف دریابندری و بیژن مفید است. اما اكنون هیچ یك از موارد یاد شده، در دوبله آثار سینمایی به چشم نمی‌خورند. هنر دوبله در سال‌های اخیر، از وجود مترجمان فرهیخته‌ای همچون بیژن مفید، پرویز دوایی و منوچهر انور بی‌بهره مانده است. به همین خاطر است اگر فیلمی را یك بار به زبان اصلی ببینیم و یك بار با دوبله جدید، نقاط ضعف آن به شدت به چشم می‌آید. ترجمه دیالوگ‌های یك فیلم برای دوبله، كار آسانی نیست اما متاسفانه این روزها، نام‌هایی ناآشنا را به عنوان مترجم فیلم‌ها می‌شنویم كه نمی‌دانیم از كجا آمده یا پیش از این به چه كاری مشغول بوده‌اند.
دوران طلایی دوبله ایران

به گزارش روزنامه «صبح امروز» با نگاهی اجمالی به دوران طلایی دوبله در ایران (دهه‌های 40 و 50 شمسی) می‌توان به این نكته پی برد كه بیشتر آثار دوبله شده در این دوران، از هر لحاظ، بی كم و كاست هستند. فیلم‌های ارزشمند و جاودانه‌ای همچون «پدرخوانده»، «آوای موسیقی»، «لورنس عربستان»، «بانوی زیبای من»، «دكتر ژیواگو» و… همگی محصول همین دوران هستند. در دهه‌های 40 و 50، دوبلورها هنگام دوبله یك فیلم، با شخصیتی كه می‌بایست به جای او صحبت می‌كردند، ارتباط برقرار کرده و تمام ابعاد شخصیت او را درك می‌كردند. زنده یاد «ایرج ناظریان»، آن چنان با صدای گرم و دلنشین خود، به جای «چارلز فاستركین» در شاهكار سینمای جهان «همشهری كین»، استادانه صحبت كرده است، كه به خوبی می‌توان تمام ابعاد وجودی این شخصیت را درك كرد. «ناصر طهماسب» نیز با صدای جادویی خویش، شخصیت گستاخ و بی‌پروای «مك مورفی» را با بازی درخشان «جك نیكلسون» در فیلم «پرواز برفراز آشیانه فاخته»، همچون شكلاتی شیرین به تماشاگر می‌خوراند. زنده یاد «تاجی احمدی » نیز با آن صدای استثنایی‌اش، چنان ماهرانه به جای «جین فوندا» صحبت می‌كرد كه حتی ضعف ترین بازی‌های این بازیگر صاحب نام به چشم نمی‌آمد. صداپیشگی و گویندگی وی در فیلم‌های «پابرهنه در پارك» و «كت بالو»، مثال زدنی و بی‌نظیراست.

دوبله دوباره آثار ماندگار سینمایی!
در سال‌های اخیر، دیگر نه از دوبله خوب خبری است و نه از فیلمی خوب برای دوبله كردن. اگر زمانی هم قرار به دوبله شدن فیلم ارزشمندی باشد، آن را برای دومین بار دوبله می‌كنند. به راستی آیا ضرورتی برای انجام چنین كاری وجود دارد؟ آیا دوبله نخست فیلم، فاقد معیارهای لازم برای پخش از سینما یا تلویزیون است؟ مگر فیلم‌های ارزشمند دیگری وجود ندارد كه تاكنون اصلا دوبله نشده و می‌توان آنها را برای نخستین بار دوبله كرد؟ زنده یاد «چنگیز جلیلوند» پس از بیست سال دوری از وطن، به كشور بازگشت و دوبله مجدد برخی آثار برجسته سینمای جهان، به نامش اعتباری دوباره بخشید. سینما دوستان هنوز صدای باصلابت او را به جای ستارگانی چون «پل نیومن»، «ریچارد برتن»، «برت لنكستر» و «مارلون براندو» از خاطر نبرده‌اند. هنگامی كه صدای او را به جای «جان وین» فقید، در فیلم «مردی كه لیبرتی والانس را كشت» می‌شنویم، جای خالی زنده‌یاد «ایرج دوستدار» را به خوبی احساس می‌كنیم. در واقع گویندگی «چنگیز جلیلوند» به جای «جان وین»، همانند آب در هاون كوبیدن است. چرا که هر شخصیتی صدای خاص خود را می‌طلبد.. مرحوم« ایرج دوستدار»، با صدایی لطیف و با تكه پرانی‌های بجا، هنوز شخصیت «جان وین» را برای تمامی دوستداران سینما، زنده نگه داشته است.

تعدد دوبلورها به جای یک بازیگر

نكته مهم دیگر در مورد دوبله‌های كنونی، تعدد دوبلورها به جای یك بازیگر است، اقدامی كه موجب لطمه خوردن به یك فیلم یا شخصیت بازیگران یک اثر سینمایی می‌شود و حتی در مواردی، بازی درخشان و تحسین برانگیز یك بازیگر را از چشم می‌اندازد. به عنوان نمونه «جلال مقامی» در بیشتر فیلم‌ها به جای «رابرت ردفورد» گویندگی كرده و صدایش با شخصیت این بازیگر، عجین شده است. حال آن كه در فیلم «جاسوس بازی»، صدای «چنگیز جلیلوند» به جای «رابرت ردفورد»، پیكره شخصیت این بازیگر را به كلی متلاشی كرده است. «ناصر طهماسب» در تمامی آثاری كه به جای «جك نیكلسون»، صداپیشگی کرده است، لایه‌های درونی بازی او را به زیبایی تمام به تصویر می‌كشد. فیلم «پرواز برفراز آشیانه فاخته»  گواه این ادعاست اما «جلال مقامی» با صدای بی‌رمق خویش، در فیلم «حرفه خبرنگار» روح بازی را از شخصیت «جك نیكلسون» گرفته است. «خسرو خسروشاهی» در كشور ما، برای تمامی عاشقان دوبله، یعنی «آلن دلون». صدای وی به شكل عجیبی به لحاظ منحنی نوساناتش، صاف و بی‌خش است، حتی هنگام فریاد یا گریه، خط مشخصی را بدون اوج و فرودهای چشمگیر، حفظ می‌كند. شنیدن صدای وی به جای «آل پاچینو» در فیلم‌های «پدرخوانده»، «سرپیكو»، «بعدازظهر نحس» و «عدالت برای همه»، یا به جای «آلن دلون» در فیلم‌های «عقرب»، «دار و دسته سیسیلی‌ها» و «سامورایی» جادویی است. اما این كه چرا خسروشاهی به جای «كیانا ریوز» در فیلم‌های «جستجوگر» و «بودای كوچك» صحبت كرده است، جای بسی تعجب دارد!

سریال‌هایی که با دوبله، نوستالژیک و ماندگار شده‌اند

در سال‌های پس از انقلاب، مجموعه‌های تلویزیونی بسیاری دوبله شدند، كه در این میان می‌توان به دوبله درخشان سریال‌های «ارتش سری»، «لبه تاریكی» و «در برابر باد» اشاره كرد. «ایرج رضایی» با درایت و تدبیر خاصی، مدیریت دوبلاژ سریال «ارتش سری» را انجام داد، آن هم زمانی كه دوبله به شدت تحقیر می‌شد و همه بر این باور بودند كه عمر دوبلاژ در ایران، به سر آمده است. ایرج رضایی، زهره شكوفنده، منصوره كاتبی، رفعت هاشم پور، ناصر طهماسب، خسرو خسروشاهی و عطاءا… كاملی در دوبله سریال «ارتش سری»، دست به دست هم دادند و یكی از بهترین دوبله‌های سال‌های پس از انقلاب را خلق كردند. اما در حال حاضر نه تنها دوبله سریال‌های تلویزیونی خارجی، چنگی به دل نمی‌زند، بلكه به جرأت می‌توان گفت كه خود این سریال‌ها نیز به لحاظ محتوایی كاملا بی‌ارزشند. اوضاع در مورد كارتون‌های دوبله شده نیز چنین است. دوران كودكی بیشتر ما با كارتون‌های خاطره انگیزی چون «ماجراهای سندباد»، «یوگی و دوستان»، «بل و سباستین»، «خانواده دكتر ارنست»، «پینوكیو»، «مهاجران» و «پسر شجاع »، «حنا دختری در مزرعه»، «بچه‌های آلپ» و… گره خورده است. به عنوان نمونه، تركیب صداهای زنده یادان مرتضی احمدی به جای «روباه مكار» و  كنعان كیانی به جای «گربه نره»، كه همیشه می‌خواستند پینوكیو را فریب دهند، از نقاط قوت این كارتون به شمار می‌آید. كارتون« پسر شجاع» نیز از پرطرفدارترین و طولانی‌ترین كارتون‌هایی بود كه در دوران مان از تلویزیون پخش می‌شد و مدیریت دوبلاژ آن برعهده غلامعلی افشاریه بود. نقش «پسر شجاع » را ابتدا «نادره سالارپور» می‌گفت و پس از مهاجرت وی به خارج از كشور، «مهوش افشاری» با همان تیپ صدا، بدون آن كه نقش، كوچك‌ترین لطمه‌ای ببیند، كار را پی گرفت. «پدر پسر شجاع»، صدای گرم پرویز ربیعی بود و مهین برزویی هم با زیبایی خاصی در نقش «خانم كوچولو» صحبت می‌كرد.جذابیت كار دوبله با مقایسه این كارتون‌ها با كارتون‌های دوبله شده فعلی، بیشتر جلوه می‌كند. در چند سال گذشته انجمن گویندگان جوان، گرایش ویژه‌ای به دوبله كارتون پیدا كرده است. اما پس از دیدن یكی دو مورد از این كارتون‌ها، تماشای سومی برای دوستداران دوبله غیرقابل تحمل می‌شود. جالب این است كه كارتون‌های دوبله شده توسط این انجمن، بهترین كارتون‌های «دیزنی» و« دریم وركز» هستند.

درخششی رو به افول

هنر دوبلاژ، روز به روز در كشور ما رو به افول است و یكی از مهم‌ترین دلایل آن را  باید پركاری دوبلورهای پیشكسوت و كم تجربگی دوبلورهای جدید دانست. پركاری یك دوبلور، شاید از نظر بسیاری، نه تنها نقصی محسوب نشود كه حتی حسن به شمار آید. اما برای دوبلوری كه ظرف مدت یك هفته، به جای چهار یا پنج شخصیت مختلف صحبت می‌كند، دیگر انتقال احساسات این شخصیت‌ها به بیننده چندان مهم نیست. البته اگر از آنها سوال كنید امرار معاش و تامین هزینه‌های زندگی را دلیل این كار می‌دانند، كه تا اندازه‌ای هم حق با آنهاست. بی‌شك این وظیفه صدا و سیما، به عنوان عریض‌ترین و طویل ترین رسانه موجود در کشوراست كه با رسیدگی به وضعیت مادی این دوبلور ها موجبات رضایت آنها را فراهم کنند و با این اقدام به هنر دوبلاژ كشور جانی دوباره ببخشد.

 دوبلورها راهکار ارائه می‌کنند

«منوچهر والی‌زاده» كه در سریال «امپراتور دریا» به جای«جانگ بوگو» گویندگی کرده معتقد است: گویندگان بهتر است با عشق بیشتری كار كنند، دقت بیشتری به خرج دهند و چندان به پول فكر نكنند؛ چرا كه در دوبله، عشق بیشتر از پول اهمیت دارد.

«محمدعلی دیباج » گوینده نقش «نجاشی» در فیلم «محمد رسول ا…(ص)»  به گویندگی عده‌‌ای محدودی از صداپیشگان به جای بازیگران مطرح سینما اشاره می‌كند و می‌‌گوید: براساس یك رسم غلط كه به سنت تبدیل شده است و قدری انحصارطلبی، همیشه به جای نقش‌های اول فیلم‌‌ها كه بازیگران معروف آن‌‌ها را ایفا می‌‌كنند، یك عده گوینده‌ محدود صحبت می‌‌كنند. اما می‌‌توان از گویندگان بااستعداد جوان هم برای نقش ‌گویی به جای بازیگران مشهور استفاده كرد. اكنون بیشتر مدیران دوبلاژ، حاضر به تجربه و انجام این نوآوری نیستند این درحالی است كه سرپرستان گفتار فیلم باید سعه‌ صدر بیشتری داشته باشند.

«بیژن علی محمدی» گوینده نقش «محمدرضا شاه ملعون» در سریال «پدر خوانده» معتقد است: تلویزیون می‌تواند در زمینه‌ جذب گویندگان جدید با انجمن گویندگان و سرپرستان گفتار فیلم، همكاری كند كه این انجمن، نیروهای جدید برای دوبله را جذب كند، چراكه انجمن گویندگان و سرپرستان گفتار فیلم، نیم ‌قرن سابقه دارد و با توجه به معیارهای تخصصی، صداها را گزینش می‌‌كند. در صورت تحقق این امر، انجمن گویندگان و سرپرستان گفتار فیلم صداهای مورد نیاز را جذب می‌‌كند. در واحد دوبلاژ سیما به عنوان نمونه از 400، 300 نفر تست گرفته می‌شود و در نهایت تعداد كمی از آنان انتخاب می‌شوند. این‌ كار موجب می‌‌شود، كه كسانی كه قبول نشده‌‌اند، مدعی باقی بمانند. با احترام به همه‌ گویندگان جدید، باید بگویم كه نیروی شاخص بین آنان، اندك است. این درحالی است كه یا صدا باید ماندگار باشد یا دست ‌كم كارهای شاخصی انجام دهند.

«عباس نباتی» گوینده‌ نقش «پیتر» در سریال «ماموران مخفی پلیس» به تعامل بیشتر گویندگان جوان اشاره و اظهار می‌كند: بیشتر جمعیت دوبلور ما را كسانی تشكیل می‌‌دهند كه از سال 60 به بعد وارد این عرصه شده ‌اند و جوان هستند. با توجه به تعداد زیاد این افراد، بهتر است، آنان نشست‌‌هایی را با هم برگزار و درباره مسایل دوبله تبادل ‌نظر كنند تا گامی در جهت ارتقای كیفیت دوبله و افزایش دستمزدها برداشته شود علاوه بر آن به تعاملی با كارفرماها برسند. ما مطلبی را نمی‌‌توانیم به جوانان تحمیل كنیم اما در صورت تمایل آن‌ها می‌توانیم به آنان راهکار ارائه كنیم.

 

چه فیلم‌هایی در سی‌ونهمین دوره جشنواره فجر حضور خواهند داشت؟

احمد صبریان

پس از شیوع کرونا در کشور بسیاری از رویداد‌های فرهنگی و هنری دچار مشکل شدند، به طوری که برخی از آن‌ها به طور کامل لغو شدند، برخی به تعویق افتادند و برخی نیز با شیوه متفاوت و محدود برگزار شدند. در این بین درباره سرنوشت یکی از مهم‌ترین رویداد‌های کشور هنوز تصمیمی گرفته نشده‌است.

 سی‌ونهمین دوره جشنواره ملی فجر براساس روال همیشگی‌اش باید بهمن امسال برگزار شود، اما شیوع کرونا در کشور برگزاری این رویداد را برای اولین‌بار با اما و اگر‌های زیادی روبه‌رو کرده‌است. رویدادی که حتی در زمان جنگ تحمیلی متوقف نشده‌بود و هرسال میزبان علاقه‌مندان به هنر هفتم بود. فراخوان جشنواره فیلم فجر معمولا در مهر و آبان هرسال منتشر می‌شد، اما تا این لحظه خبری از انتشار فراخوان برای این رویداد نیست.

درحالی که فراخوان دیگر رویداد‌های هنری فجر امسال، یعنی جشنواره‌های موسیقی و تئاتر در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته‌است. براساس آخرین گفته‌های محمدمهدی طباطبایی‌نژاد دبیر سی‌ونهمین جشنواره فیلم فجر هنوز تصمیم قطعی برای وضعیت جشنواره گرفته نشده‌است، اما تمام تلاش مسئولان براین است که این جشنواره امسال برگزار شود. برگزاری به گفته او با رعایت تمام شیوه‌نامه‌های بهداشتی و فاصله‌گذاری اجتماعی خواهد بود. طباطبایی‌نژاد همچنین گزینه دیگر پیش روی جشنواره را برگزاری آن در سال آینده و هم‌زمان با جشنواره بین‌المللی فجر بیان کرده‌است. در این بین نکته‌ای که باید مدنظر قرار گیرد، این است که در صورت قطعی شدن برگزاری جشنواره فیلم فجر در بهمن امسال چه تعداد فیلم برای حضور در جشنواره ثبت‌نام می‌کنند.

ازآنجایی که با شیوع ویروس کرونا مراحل تولید بسیاری از پروژه‌ها متوقف شده و یا به کندی پیش می‌رود ممکن است بسیاری از آثار مهم برای رقابت در جشنواره آماده نشوند. همین موضوع می‌تواند ضربه بیشتری را به جشنواره وارد کند. براساس گفته‌های دبیر جشنواره، سال گذشته در بخش فیلم‌های سینمایی حدود ۸۰ فیلم متقاضی حضور در بخش رقابت اصلی بودند که از بین آن‌ها ۲۲ فیلم انتخاب شدند. اما امسال طبق آمار، فیلم‌هایی که تولیداتشان تمام شده و به جشنواره می‌رسند، یک‌سوم سال گذشته هستند. با توجه به تمام این، اما و اگر‌ها ما در نوشتار پیش‌رو نگاهی داشته‌ایم به وضعیت فیلم‌هایی که این روز‌ها در دست تولید هستند و احتمال حضورشان در جشنواره فیلم فجر می‌رود.

منتظر «قهرمان» و «شیشلیک»

 

یکی از مهم‌ترین آثار امسال قطعا فیلم جدید اصغر فرهادی است. این کارگردان برنده اسکار فیلمی با نام «قهرمان» را می‌سازد. مراحل تصویربرداری این اثر قراربود مرداد آغاز شود، اما شیوع کرونا باعث شد مهر امسال سرآغاز تولید «قهرمان» باشد. همین تأخیر دو ماهه نیز حدس زدن رسیدن یا نرسیدن فیلم جدید فرهادی به جشنواره را سخت کرده‌است. در این اثر محسن تنابنده و امیر جدیدی به عنوان بازیگران اصلی انتخاب شده‌اند و چندین بازیگر بومی نیز در کنار آن‌ها به ایفای نقش می‌پردازند. به تازگی هم برخی رسانه‌ها از قطعی‌شدن حضور رعنا آزادی‌ور در «قهرمان» خبر داده‌اند. او پیش از این در فیلم «درباره الی» با فرهادی همکاری کرده بود.

اثر جدید محمدحسین مهدویان دیگر فیلم مهمی است که در صورت برگزاری جشنواره می‌تواند تنور رقابت را داغ کند. این کارگردان که از سال ۹۴ به صورت متوالی در جشنواره فیلم فجر حضور داشته‌است، فیلمی با نام «شیشلیک» را در دست ساخت دارد. اثری متفاوت با تمام آثار پیشنش. «شیشلیک» نه سیاسی است نه اجتماعی، بلکه فیلمی در فضای کمدی است که در آن یکی از محبوب‌ترین بازیگران سینمای ایران یعنی رضا عطاران به ایفای نقش خواهد پرداخت. اثر جدید مهدویان در تابستان امسال فیلم‌برداری شد و هم‌اکنون درحال طی کردن مراحل فنی است.

علاوه بر عطاران بازیگران دیگری، چون پژمان جمشیدی، ژاله صامتی، مه‌لقا باقری و جمشید هاشم‌پور نیز در این فیلم حضور دارند. امیرمهدی ژوله هم به عنوان نویسنده فیلم‌نامه، گروه را همراهی می‌کند. رضا عطاران بازیگر مشهدی سینما به‌تازگی در فیلم دیگری هم به ایفای نقش پرداخته‌است. «روشن» به کارگردانی روح‌ا... حجازی که مراحل فنی‌اش این روز‌ها درحال پیگیری است. گفته شده عطاران در این فیلم نقشی جدی را برعهده دارد. باید دید این بازیگر مشهدی می‌تواند بازی خوبش را در «دهلیز» تکرار کند؟ «روشن» ششمین فیلم روح‌ا... حجازی است و علاوه بر عطاران سارا بهرامی و سیامک انصاری نیز در آن به ایفای نقش می‌پردازند.

نوید محمدزاده با ۳ فیلم

 

در سی‌و‌هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر بود که نوید محمدزاده اعلام کرد در دوره بعدی جشنواره حضور نخواهد داشت. همین اتفاق هم رخ داد و او در سال ۹۸ تنها در سریال «قورباغه» جلوی دوربین رفت. اما با آغاز سال ۹۹ محمدزاده دوباره نگاه مثبتی به پروژه‌های سینمایی در پیش گرفت و نقش‌آفرینی در سه اثر را پذیرفت. یکی از این آثار که از شانس بیشتری برای رسیدن به جشنواره فیلم فجر برخوردار است «شب، داخلی، دیوار» نام دارد. فیلمی به کارگردانی وحید جلیلوند که محمدزاده در آن نقش یک نابینا را ایفا خواهد کرد.

نقشی که این بازیگر را با چالش جدیدی روبه‌رو می‌کند. این فیلم در حال طی کردن مراحل تولید خود بود که با مثبت اعلام شدن تست کرونای نوید محمدزاده در روز‌های پایانی مهر، فیلم‌برداری آن متوقف شد. احتمالا با بهبودی کامل این بازیگر مراحل تصویربرداری «شب، داخلی، دیوار» از سرگرفته خواهد شد. دایانا حبیبی، علیرضا کمالی، سعید داخ، دانیال خیری‌خواه و امیر آقایی از دیگر بازیگران این فیلم هستند.

«تفریق» به کارگردانی مانی حقیقی نیز دیگر اثری است که حضور محمدزاده در آن قطعی شده ‌است. محمدزاده در این فیلم برای اولین‌بار روبه‌روی ترانه علیدوستی قرار خواهد گرفت. مراحل پیش‌تولید «تفریق» از مدت‌ها قبل آغاز شده، اما هنوز خبری از آغاز تولید آن منتشر نشده‌است. احتمالا این اثر بعد از پایان بازی محمدزاده در فیلم «شب، داخلی، دیوار» کلید خواهد خورد. محمدزاده بازی در اثر جدید رضا میرکریمی را نیز پذیرفته‌است. این فیلم که «نگهبان ‌شب» نام دارد مراحل پیش‌تولیدش را پشت سر می‌گذارد. با توجه به مبتلا شدن میرکریمی به کرونا مراحل ساخت این فیلم به تعویق افتاده، به این ترتیب احتمال آماده نشدن آن برای فجر امسال (در صورت برگزار شدن) وجود دارد.

پربازیگرترین اثر سال آماده رونمایی در جشنواره

نرگس آبیار بعد از درخشش با فیلم «شبی که ماه کامل شد» در سی‌و‌هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر به سراغ روایت داستان زنانه دیگری در «ابلق» رفته‌است. بهرام رادان، الناز شاکردوست، مهران احمدی، هوتن شکیبا و گلاره عباسی گروه بازیگران این فیلم سینمایی را تشکیل می‌دهند. نرگس آبیار اثرش را از اواخر اردیبهشت جلوی دوربین برد و مرحله تولید را در تابستان به پایان رساند. این فیلم احتمالا جزو آثاری است که مشکلی برای رسیدن به فجر نخواهد داشت.

«بدون همه چیز» تازه‌ترین ساخته محسن قرایی پس از فیلمِ «سد معبر» از جمله تولیدات پربازیگر و پرلوکیشن امسال سینمای ایران است که در صورت برگزاری جشنواره فیلم فجر می‌تواند مخاطبان زیادی را باخود همراه کند. قرایی پیش‌تولید اثر جدیدش را اردیبهشت امسال با قطعی شدن حضور پرویز پرستویی، هدیه تهرانی و شهاب حسینی در فیلم آغاز کرد. اما اول شهریور بود که جواد نوروزبیگی تهیه‌کننده این فیلم اعلام کرد، با توافق طرفین شهاب حسینی از پروژه جدا و هادی حجازی‌فر جایگزین او شده‌است. درنهایت فیلم‌برداری «بدون همه چیز» پس از سه ماه در اوایل آبان به پایان رسیده و قرار است به‌زودی مراحل فنی فیلم آغاز شود تا نخستین نمایش آن در صورت مناسب بودن شرایط در سی‌و‌نهمین جشنواره فیلم فجر باشد. علاوه بر اسامی بازیگران ذکر شده باران کوثری، مهتاب نصیرپور، پدرام شریفی، بابک کریمی، فرید سجادی حسینی و لاله مرزبان در این فیلم حضور دارند.

مسعود کیمیایی کارگردان پیشکسوت سینما نیز این روز‌ها در حال تدارک اثر جدیدش با نام «خائن‌کشی» است. این فیلم داستانش برداشتی از زندگی «مهدی بلیغ» یکی از مشهورترین کلاهبردارانی است که پیش از انقلاب به «آرسن لوپن ایران» مشهور شده بود. از نکات جالب توجه این اثر می‌توان به قطعی‌شدن حضور مهران مدیری به عنوان یکی از بازیگران آن اشاره کرد. این اولین همکاری مشترک کیمیایی و مدیری است که پیش از این قرار بود در فیلم «جرم» در کنار هم باشند، اما به دلایلی انجام نشد. امیر آقایی و سارا بهرامی دیگر بازیگران «خائن‌کشی» هستند.

آثار سینماگران خراسانی

 

۳ سینماگر خراسانی نیز فیلم‌هایی را در دست ساخت دارند که احتمال رونمایی‌شدن آن‌ها در فجر وجود دارد.

سعید سهیلی مراحل فیلم‌برداری «گشت ۳» را به پایان رسانده‌است. قرار بود بخش‌هایی از این فیلم در مشهد فیلم‌برداری شود، اما همکاری‌های لازم با سهیلی صورت نگرفت. بهنام بانی خواننده معروف موسیقی پاپ یکی از بازیگران «گشت ۳» است که در کنار ساعد سهیلی و پولاد کیمیایی بازیگران اصلی دو قسمت قبل این فیلم، نقش‌آفرینی کرده‌است. ریحانه پارسا، میرطاهر مظلومی، امیر محاسبتی و امیر جعفری هم در «گشت۳» حضور دارند. از حمید فرخ‌نژاد نیز می‌توان به عنوان غایب بزرگ «گشت ۳» نام برد.

مهدی صباغ‌زاده دیگر سینماگر مشهدی فیلم «رمانتیسم عماد و طوبی» را برای فجر سی‌ونهم آماده می‌کند. او تهیه‌کنندگی این فیلم را برعهده دارد و پسرش کاوه صباغ‌زاده کارگردان آن است. «رمانتیسم عماد و طوبی» که در ژانر کمدی رمانتیک فانتزی تولید شده اکنون مراحل نهایی جلوه‌های بصری را پشت سر می‌گذارد. سارا بهرامی در دومین تجربه همکاری با کاوه صباغ‌زاده پس از «ایتالیا ایتالیا» این بار به عنوان راوی و قصه‌گو با فیلم «رمانتیسم عماد و طوبی» همراه شده است. الناز حبیبی، حسام محمودی و علی انصاریان هم بازیگران این فیلم‌سینمایی هستند.

عادل تبریزی، هنرمند جوان مشهدی، هم اولین فیلم بلند سینمایی‌اش را احتمالا در فجر امسال رونمایی خواهد کرد. فیلمی به نام «گیجگاه» که در حال و هوای فضای دهه شصت و هفتاد فیلم‌برداری شده و در آن بازیگرانی، چون باران کوثری، حامد بهداد، سروش صحت و جمشید هاشم‌پور به ایفای نقش پرداخته‌اند.

نیما جاویدی و فریدون جیرانی دو سینماگر دیگر خراسانی هم برای آثار جدیدشان پروانه ساخت گرفته‌اند، اما تا این لحظه خبری از مراحل ساخت آن‌ها منتشر نشده و بعید است که به جشنواره فیلم فجر امسال برسند. اثر نیما جاویدی «قلعه» و فیلم فریدون جیرانی «میخواهم سالم زندگی کنم» نام دارد.

نعمت‌ا... با ۲ فیلم

 

از دیگر آثار مهمی که امکان حضور در جشنواره فیلم فجر امسال را دارند می‌توان به فیلم کمدی «رقصنده» به کارگردانی بهمن گودرزی با بازی امین حیایی و امیر جعفری اشاره کرد. موضوع اصلی این فیلم مهاجرت است.

حمید نعمت‌ا... نیز پیش‌تولید فیلم جدیدی با نام «چشم و ابرو» را آغاز کرده‌است. فیلمی که قرار است برای اولین‌بار لیلا حاتمی و محمدرضا گلزار را روبه‌روی هم قرار دهد.نعمت‌ا... «قاتل و وحشی» را نیز که سال گذشته به جشنواره فجر نرسید، با بازی لیلا حاتمی آماده اکران دارد. با توجه به اینکه هنوز «چشم و ابرو» در مرحله پیش‌تولید قرار دارد، احتمالا نعمت‌ا... با «قاتل و وحشی» در فجر امسال حضور داشته باشد.

لیلا حاتمی حضور در فیلم دیگری را نیز پذیرفته است. فیلمی به نام «دسته دختران» به کارگردانی منیر قیدی که اکنون آخرین روز‌های پیش‌تولید را سپری می‌کند. «دسته دختران» روایتی از حماسه مقاومت سی‌وچهارروزه شهر خرمشهر در دوران دفاع مقدس است. پیش از این فیلم «ویلایی ها» را ساخته بود که این اثر نیز به حضور زنان در جنگ تحمیلی می‌پرداخت.

«صحنه زنی» به کارگردانی علیرضا صمدی با حضور بازیگرانی، چون مهتاب کرامتی، بهرام افشاری و مجید صالحی و «چپ‌راست» ساخته حامد محمدی با حضور رامبد جوان، پیمان قاسمخانی، ویشکا آسایش و سارا بهرامی که هر دو تصویر‌برداری‌شان به پایان رسیده‌است، از فیلم‌هایی هستند که احتمالا در فجر امسال رونمایی خواهند شد. «مجوز خروج» به کارگردانی کیارش اسدی‌زاده با نقش‌آفرینی رضا کیانیان، بازیگر مشهدی سینما و تلویزیون نیز شانس حضور در جشنواره فیلم فجر را دارد.

از میان کارگردانان فیلم‌اولی هم می‌توان به نام حمیدرضا آذرنگ بازیگر تئاتر و سینما که فیلم «روزی روزگاری آبادان» را جلوی دوربین برده و مستانه مهاجر تدوینگر سینما که اثری به نام «جوجه تیغی» را ساخته اشاره کرد.

 

جمشید هاشم‌پور با ۶ فیلم در راه سی‌ونهمین دوره جشنواره فجر

احمد صبریان

•  

جمشید هاشم‌پور ستاره دهه ۶۰ و ۷۰ سینما، امسال، سال پرکاری را پشت سرگذاشته و در چند فیلم سینمایی جلوی دوربین رفته است.

   جمشید هاشم‌پور ستاره دهه ۶۰ و ۷۰ سینما، امسال، سال پرکاری را پشت سرگذاشته و در چند فیلم سینمایی جلوی دوربین رفته است. انتظار می‌رود این بازیگر که تا به امروز یک دیپلم افتخار و یک سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر به دست آورده در سی‌ونهمین دوره این رویداد درصورت آماده شدن آثارش حداقل با ۵ فیلم حضور داشته باشد. همین موضوع شانس او را برای کسب یک سیمرغ بلورین دیگر افزایش می‌دهد.

هاشم‌پور امسال در فیلم «برای مرجان» سومین ساخته حمید زرگرنژاد به ایفای نقش پرداخته است. فیلمی که فرم حضور در سی‌ونهمین دوره جشنواره فیلم فجر را پر کرده است. زرگرنژاد که پیش از این «ماهورا» و «پایان خدمت» را ساخته بود، در «برای مرجان» با بازیگران دیگری، چون پگاه آهنگرانی، برزو ارجمند و فریبا متخصص هم همکاری کرده است.

گیجگاه

هاشم‌پور در فیلم «گیجگاه» اولین ساخته عادل تبریزی، سینماگر مشهدی نیز حضور دارد. اثری که درحال و هوای دهه ۶۰ و ۷۰ ساخته شده و قرار است در جشنواره امسال رونمایی شود.

«راند چهارم» به کارگردانی علیرضا امینی دیگر اثر متقاضی حضور در جشنواره فیلم فجر هم از حضور جمشید هاشم‌پور بهره گرفته است. امینی که ساخت آثار سینمایی، چون «استشهادی برای خدا»، «هفت دقیقه تا پاییز»، «بلوک ۹ خروجی ۲» و «انتهای خیابان هشتم» را در کارنامه کاری خود دارد در جدیدترین ساخته‌اش به سراغ موضوعی اجتماعی رفته است. در این فیلم درکنار جمشید هاشم‌پور بازیگران دیگری، چون پژمان بازغی، الهه حصاری و آناهیتا درگاهی به ایفای نقش می‌پردازند.

راند چهارم

هاشم‌پور امسال در فیلم سینمایی «لب خط» به نویسندگی و کارگردانی علی جبارزاده نیز بازی کرده است. داستان این فیلم که دومین تجربه کارگردانی جبارزاده محسوب می‌شود در بستری اجتماعی با رگه‌های طنز روایت می‌شود. نیما شعبان‌نژاد، هومن حاجی عبداللهی و رضا داودنژاد از دیگر بازیگران این اثر هستند.

حجت قاسم‌زاده هم این روز‌ها درحال آماده‌سازی نخستین فیلم‌سینمایی‌اش برای رونمایی در سی‌ونهمین جشنواره ملی فیلم فجر است. او در این فیلم که «روز ششم» نام دارد علاوه بر جمشید هاشم‌پور با مصطفی زمانی بهاره افشاری، امیر جعفری و مهران احمدی، همکاری کرده است. «روز ششم» موضوع اجتماعی دارد و در ژانر معمایی ساخته شده است.

«شیشلیک» ساخته متفاوت محمدحسین مهدویان دیگر اثری است که هاشم‌پور در آن به ایفای نقش پرداخته است. فیلمی پرحاشیه که برخی رسانه‌ها گمانه‌زنی‌هایی از احتمال اکران نشدن آن در جشنواره امسال را مطرح کرده‌اند. اما در صورت اکران این اثر در سی‌ونهمین دوره جشنواره فیلم فجر و رسیدن ۵ فیلم دیگر یاد شده می‌توان گفت جمشید هاشم‌پور با ۶ فیلم یکی از پرکارترین بازیگران مهم‌ترین رویداد سینمایی کشور خواهد بود.

 

درباره «شیشلیک»، اثر جدید محمدحسین مهدویان و حاشیه‌هایی که پدید آورده ‌است

•  
• احمد صبریان
•  

جشنواره فیلم فجر پیش‌رو، هنوز به روز‌های برگزاری‌اش نرسیده، حواشی زیادی به‌دنبال داشته است؛ حاشیه‌هایی که مرتبط با نحوه و چگونگی برپایی آن است و شرایطی که کرونا حاکم کرده است؛ اما شیشلیک، فیلم جدید مهدویان، برای حضور در جشنواره فجر با مشکل روبه‌رو شده و مدیران جشنواره هم باتوجه‌به حواشی احتمالی، تمایلی برای پیگیری وضعیت فیلم ندارند.

 جشنواره فیلم فجر پیش‌رو، هنوز به روز‌های برگزاری‌اش نرسیده، حواشی زیادی به‌دنبال داشته است؛ حاشیه‌هایی که مرتبط با نحوه و چگونگی برپایی آن است و شرایطی که کرونا حاکم کرده است. درنهایت بعد از خبر‌های کمی تا قسمتی ضدونقیض در روز‌ها و ماه گذشته مبنی‌بر اینکه بالاخره جشنواره‌ای در کار هست یا نه، مشخص شد که جشنواره هیچ نمایشی نخواهد داشت و داوران در بخش‌های مختلف، فیلم‌ها را خواهند دید و آن‌گونه که سیدمحمدمهدی طباطبایی‌نژاد، دبیر جشنواره فجر سی‌ونهم، اعلام کرد، حداکثر ۵۰ فیلم متقاضی برای بخش سودای سیمرغ حضور خواهند داشت که البته آمار دقیق آن بعد از تقاضای آثار اعلام می‌شود.

حالا در روز‌هایی که هنوز تا بهمن و آغاز جشنواره باقی است، فیلم «شیشلیک» اثر محمدحسین مهدویان که تیرماه کلید خورد و به‌تازگی آماده نمایش شده، سروصدا‌های جدیدی را برپا کرده است. فیلمی که باوجود انتظارات زیاد برای حضور در جشنواره سی‌ونهم، هنوز فرم شرکت در جشنواره را پر نکرده است و انتظاراتی که به‌گفته میلاد نجفی، خبرنگار حوزه سینما، ظاهرا به‌دلیل برداشت‌های سیاسی از محتوای فیلم بوده است: «شیشلیک برای حضور در جشنواره فجر با مشکل روبه‌رو شده و مدیران جشنواره هم باتوجه‌به حواشی احتمالی، تمایلی برای پیگیری وضعیت فیلم ندارند.»

مهدویان عقب‌گرد کرده است، یعنی چه؟

پیش از این هم هجمه‌هایی علیه شیشلیک و مهدویان به راه افتاده بود. حرف‌وحدیث‌هایی که محتوایشان، انتقاد به قدم گذاشتن او در یک دنیای متفاوت در عرصه فیلم‌سازی بود. رسانه‌های اصولگرا از این گفتند که مهدویان از گذشته‌اش جدا شده و محصولی را ساخته است که با اهداف گذشته‌اش در تعارض است. صحبت‌هایی که خلاف آن‌هم به گوش رسید.

فریدون جیرانی، کارگردان سینما، از موضع دفاع از این فیلم برآمد و گفت: «شیشلیک یک کمدی اجتماعی است. فیلم‌نامه بسیار خوبی دارد که آقای ژوله نوشته است و جزو فیلم‌نامه‌های قشنگ کمدی امسال است.»؛ صحبت‌هایی که البته چندان پیش‌بینی‌ناپذیر یا عجیب‌وغریب نبود. کارگردانی که نامش با فیلم‌هایی مثل ایستاده‌ در غبار، ماجرای نیمروز ۱ و ۲، لاتاری و درخت گردو گره خورده است، حضورش در قامت فیلم‌سازی که قصد کرده است یک کار کمدی اجتماعی را به معرض نمایش بگذارد، اگر حرف‌وحدیث به‌دنبال نداشته باشد، عجیب است.

سینما، فراتر از این حرف‌هاست

این واکنش‌های مختلف، از جانب مردم هم وجود داشت. کاربران زیادی در فضای مجازی از اینکه قرار است کار متفاوتی را از مهدویان ببینند، ابراز خوشحالی کرده بودند و عده‌ای هم کاملا برعکس. کاربری نوشته بود: «آقای مهدویان! خیلی از ما به عشق فیلمای شما میایم جشنواره فجر و سینما. خواهش می‌کنم شما فیلماتون نره سمت سینمای گیشه و کمدی.» و کاربر دیگری گفته بود: «ما ماجرای نیمروز ۳ رو می‌خوایم ازت.» دیگری نوشته بود: «مهم نگاه فیلم‌سازه. مهدویان ثابت کرده فیلماش حداقل‌ها رو برای اینکه یه فیلم خوب به مخاطب بده، رعایت می‌کنه. حالا تفاوتی نمی‌کنه تو چه سبک و ژانری باشه.»؛ نکته‌ای که شاید اشاره‌ای باشد به صحبت‌های خود مهدویان در نشست فیلم درخت گردو وقتی به‌دنبال حاشیه‌هایی که برای فیلمش به وجود آمد، گفت ما فیلم‌سازان هر فیلمی بسازیم، متهم می‌شویم و «سینما، فراتر از این حرف‌هاست.»

در این میان افرادی هم بودند که طوری دیگر به ماجرا نگاه کردند و نوشتند: «هنوز نفهمیدین واسه فروش بیشتر فیلم، حاشیه‌هاشو بیشتر می‌کنن؟» عده‌ای هم به نبود پایه ثابت فیلم‌های مهدویان، یعنی هادی‌حجازی‌فر، اشاره کردند و نوشتند: «هادی‌حجازی‌فر نیست که؟!» بازیگری که در نبود او، رضا عطاران، پژمان جمشیدی، جمشید‌هاشم‌پور و ژاله صامتی به‌همراه جمعی دیگر از بازیگران، قرار است بار این فیلم را به دوش بکشند.

 

با حذف بخش نگاه نو از جشنواره فجر کدام فیلم‌اولی‌ها شانس دیده‌شدن دارند؟

•  
• احمد صبریان
•  

حذف دوباره بخش نگاه نو از جشنواره فیلک فجر می‌تواند امسال فرصتی را برای سینماگران تازه‌کار فراهم کند تا آثارشان بیشتر دیده شود و درکنار فیلم‌های سینماگران بزرگ حضور داشته باشد. در این نوشتار نگاهی داشته‌ایم به سینماگرانی که این روز‌ها اولین اثرشان را جلوی دوربین برده‌اند و شانس حضور در جشنواره فیلم فجر را دارند.

 فراخوان سی‌ونهمین دوره جشنواره فیلم فجر پس از اما و اگر‌های فراوان سرانجام حدود ۱۰ روز پیش منتشر شد. فراخوانی که در برخی از بخش‌هایش تفاوت‌هایی با دوره‌های گذشته دارد. یکی از این تفاوت‌ها حذف بخش فیلم‌های نگاه نو (فیلم اول کارگردانان) است. پیش از این در دوره‌های ۳۵ و ۳۶ نیز بخش فیلم‌های نگاه نو حذف شده بود، اما در دو دوره اخیر بار دیگر این بخش به جشنواره اضافه شد و آثار آن تنها برای یک سیمرغ بهترین فیلم با یکدیگر رقابت کردند و فیلم‌های اول سینماگران از نظر بازیگری و دیگر مسائل فنی داوری نمی‌شدند. مگر اینکه هیئت انتخاب یک یا دو اثر از آن‌ها را واجد شرایط حضور در بخش سودای سیمرغ می‌دانست.این موضوع نیز اعتراضات بسیاری از سینماگران را به همراه داشت؛ بنابراین حذف دوباره بخش نگاه نو می‌تواند امسال فرصتی را برای سینماگران تازه‌کار فراهم کند تا آثارشان بیشتر دیده شود و درکنار فیلم‌های سینماگران بزرگ حضور داشته باشد. در این نوشتار نگاهی داشته‌ایم به سینماگرانی که این روز‌ها اولین اثرشان را جلوی دوربین برده‌اند و شانس حضور در جشنواره فیلم فجر را دارند.

بازیگری که کارگردان شد

حمیدرضا آذرنگ، بازیگر سینما و تلویزیون، امسال اولین تجربه کارگردانی‌اش در سینما را پشت سرخواهد گذاشت. او فیلم‌نامه‌ای به نام «روزی روزگاری در آبادان» را به نویسندگی خودش جلوی دوربین برده‌است. فاطمه معتمدآریا و محسن تنابنده دو بازیگر نامدار سینما بازیگران اصلی این فیلم هستند که حضورشان می‌تواند به موفقیت بیشتر فیلم آذرنگ کمک کند. نام علی اوجی و عبدا... اسکندی نیز به عنوان تهیه‌کنندگان این فیلم اعلام شده‌است.

تدوینگر معروف در عرصه کارگردانی

مستانه مهاجر، که تدوین فیلم‌هایی، چون «آتش‌بس»، «زندگی خصوصی»، «امیر» و «روسی» را در کارنامه دارد، اولین اثر سینمایی‌اش با نام «جوجه تیغی» را جلوی دوربین برده‌است. فیلم‌نامه این اثر که هم‌اکنون مرحله صداگذاری و موسیقی را پشت سر می‌گذارد به دست مصطفی زندی و سجاد پهلوانزاده نوشته شده‌است. مهاجر در «جوجه تیغی» محمود کلاری را نیز به عنوان مدیر فیلم‌برداری و مشاور کارگردان در کنار خود دارد. نخستین اثر او همچنین از فیلم‌های پربازیگر امسال است. حامد کمیلی، پانته‌آ پناهی‌ها، هادی کاظمی، آناهیتا درگاهی، هومن برق‌نورد، پژمان بازغی و نازنین بیاتی از جمله بازیگرانی هستند که در «جوجه تیغی» نقش ایفا می‌کنند.

فیلم‌ساز منتقد سینما

 

هوشنگ گلمکانی، سردبیر ماهنامه «فیلم» و منتقد معروف سینما، نیز این روز‌ها مشغول ساخت فیلم سینمایی «آهو» است. فیلم‌برداری این اثر به تهیه‌کنندگی جواد نوروزبیگی چندی پیش در شمال کشور به پایان رسید. گلمکانی فیلم‌نامه «آهو» را به همراه سپیده آرمان با نگاهی به داستان «پروانه‌ها در برف می‌رقصند» نوشته نازنین جودت به نگارش درآورده است. او همچنین در نخستین اثر سینمایی‌اش از حضور بازیگرانی، چون رضا کیانیان، علی مصفا، حامد کمیلی، سهیلا رضوی و رضا یزدانی بهره گرفته‌است. سامان سالور سازنده آثاری، چون «چند کیلو خرما برای مراسم تدفین» و «سه کام حبس» نیز به عنوان مشاور کارگردان در این پروژه حضور دارد.

اولین تجربه سینماگر مشهدی

 

 

عادل تبریزی، سینماگر مشهدی که ساخت چند فیلم کوتاه را در کارنامه دارد، امسال اولین اثر بلند سینمایی اش به نام «گیجگاه» را با همراهی بازیگرانی، چون جمشید هاشم‌پور، حامد بهداد، باران کوثری، سروش صحت، فرهاد آییش، بهرنگ علوی، امیرحسین رستمی، نادر سلیمانی و بیژن بنفشه‌خواه ساخته‌است. درکنار این اسامی که تنها نامشان می‌تواند تماشاگران زیادی را برای تماشای «گیجگاه» به سینما‌ها بکشاند، عکس‌های منتشر شده از این فیلم که نشان دهنده فضای دهه شصت و هفتاد است نیز توجه بسیاری از علاقه‌مندان به سینما را جلب کرده‌است.

کارگردان تلویزیون در مسیر سینما

 

حجت قاسم‌زاده اصل که پیش از این ساخت سریال‌هایی، چون «تاریکی شب روشنایی روز» و «یادآوری» را بر عهده داشته، نخستین فیلم‌سینمایی‌اش با نام «روز ششم» را کارگردانی خواهد کرد. در خبر‌ها از مصطفی زمانی، امیر جعفری و جمشید هاشم‌پور به عنوان بازیگران این فیلم‌سینمایی نام برده شده‌است. سه بازیگری که پیش از این در فیلم «کیفر» ساخته حسن فتحی درکنار هم نقش آفرینی کرده‌بودند. همچنین اعلام شده «روز ششم» از آثار پربازیگر امسال است و به‌زودی بازیگران دیگری هم به این پروژه اضافه می‌شوند.

فیلم اول اینفلوئنسر

محمدامین کریم‌پور، که به واسطه فعالیت‌هایش در فضای مجازی شناخته می‌شود، فیلم «حکم تجدید نظر» را آماده اکران می‌کند. فیلم‌برداری این اثر چندی پیش در تهران به پایان رسید و هم‌اکنون مراحل فنی آن آغاز شده‌است. با آنکه در زمان صدور پروانه ساخت «حکم تجدید نظر» جنجال‌های زیادی در فضای مجازی برپا شد، اما کریم‌پور توانست بازیگرانی، چون ژاله صامتی، همایون ارشادی، فرید سجادی حسینی، گیتی قاسمی، زیبا کرمعلی و شاهرخ فروتنیان را درکنار خود بیاورد. آرش عدل‌پرور خواننده پاپ نیز اولین تجربه بازیگری‌اش را در این اثر پشت سر گذاشته‌است.

شانس سرمایه‌گذار برای حضور در فجر

ندا محمودی، که پیش از این به عنوان سرمایه‌گذار در پروژه سینمایی «مهمانخانه ماه نو» حضور داشته است، نخستین اثر سینمایی‌اش را جلوی دوربین می‌برد. تهیه‌کنندگی این فیلم که «بازگشته» نام دارد بر عهده جواد نوروزبیگی است. تاکنون حضور بازیگرانی، چون کامران تفتی، السا فیروزآذر، زهرا داوودنژاد و افسانه چهره‌آزاد در این پروژه قطعی شده است. براساس اخبار منتشر شده «بازگشته» یک ملودرام اجتماعی است.
 

فیلم‌سازی فرزندان سینماگران مطرح

یوسف حاتمی‌کیا، فرزند ابراهیم حاتمی‌کیا، و ادوین خاچیکیان، فرزند ساموئل خاچیکیان، امسال نخستین فیلم سینمایی‌شان را کلید زده‌اند. یوسف حاتمی‌کیا علاوه بر دستیار دومی پدرش در فیلم «چ»، کارگردان مستند پشت صحنه «چ» نیز بود. او تاکنون چند فیلم مستند و کوتاه کارگردانی کرده‌است و حالا فیلم سینمایی «اسکورت» را می‌سازد.

 

 

 

ادوین خاچیکیان نیز با فیلم «بابا سیبیلو» متقاضی حضور در این دوره از جشنواره ملی فیلم فجر شده‌است.

پایان فیلم‌برداری ساخته خانم بازیگر

 

ستاره اسکندری، بازیگر خراسانی سینما و تلویزیون، تیر امسال برای کارگردانی نخستین اثر سینمایی‌اش به نام «خورشید آن ماه» مجوز ساخت دریافت کرد. فیلم‌برداری این اثر با حضور بازیگرانی، چون نازنین فراهانی، پژمان بازغی و مریم بوبانی در روز‌های گذشته به پایان رسید و به‌زودی مراحل فنی آن آغاز خواهد شد. اولین ساخته ستاره اسکندری در ستایش فرهنگ بلوچستان است و با حمایت منطقه آزاد چابهار ساخته شده است.

جشنواره فجر در انتظار نام‌های بزرگ سینما | کدام فیلم‌ها به جشنواره سی‌ونهم رسیدند؟

احمد صبریان

 

در حالی که ۱۰ روز تا پایان ارسال‌ آثار به جشنواره سی‌ و نهمین فیلم فجر باقی مانده است برخی از فیلم‌ها خیز خود را برای حضور در جشنواره خبرساز کرده‌اند و برخی همچنان خبری از حضورشان نیست. هرچند کمتر از دو ماه به آغاز برگزاری سی و نهمین جشنواره فیلم فجر باقی مانده و خبرهای متفاوتی درباره برگزاری مهمترین و پرمخاطب‌ترین رویداد هنری سال به گوش می‌رسد اما ۱۰ روز مانده به پایان زمان ارسال آثار همچنان خبری از فیلمسازان خبرساز در جشنواره نیست.

اصغر فرهادی، مسعود کیمیایی، حمید نعمت‌الله، نرگس آبیار و محمدحسین مهدویان از جمله فیلمسازانی هستند که با وجود شرایط سخت کرونا فیلم خود را به پایان رسانده‌اند ولی همچنان برای حضور در جشنواره فیلم فجر فرم این رویداد را پرنکرده‌اند. اما تا کنون استقبال فیلم اولی‌ها از جشنواره بسیار زیاد بوده و حدود ۵۲ فیلم ثبت نام کرده در جشنواره نزدیک به ۲۰ فیلم از کارگردان اولی‌ها است. 

 

اما از میان فیلم‌های در حال تولید که پرکردن فرم جشنواره را رسانه‌ای کردند می توان به فیلم سینمایی مصلحت نظام به تهیه‌کنندگی محمدرضا شفاه و کارگردانی حسین دارابی اشاره کرد.این فیلم نخستین تجربه کارگردانی سینمایی حسین دارابی به حساب می‌آید و داستان آن در دهه ۶۰ می‌گذرد.مصلحت نظام سومین فیلم تولید شده در باشگاه فیلم سوره است که با بازی فرهاد قائمیان، وحید رهبانی، مهدی حسینی‌نیا، مجید نوروزی، امیر نوروزی و نازنین فراهانی در سکوت خبری جلوی دوربین رفت و هم‌اکنون مراحل فنی را برای حضور در جشنواره فیلم فجر طی می کند.باشگاه فیلم سوره پیش از این فیلم های بیست و یک روز بعدو فیلم جنجالی دیدن این فیلم جرم است را تولید کرده است.

 

فیلم سینمایی زد و بند به ‌کارگردانی داود نوروزی دیگر اثری است که حضور در جشنواره فیلم فجر آن رسانه ای شده است.زد و بند نخستین فیلم بلند سینمایی داود نوروزی است که به ‌تهیه‌کنندگی مقصود جباری و با مشارکت بنیاد سینمایی فارابی ساخته شده است.قصه‌ فیلم با روایتی معمایی به معضلات و ناهنجاری‌های اجتماعی می‌پردازد.امین زندگانی، هنگامه حمیدزاده، همایون ارشادی، فریبا کوثری، محمدعلی کیانی و سید مهرداد ضیایی از جمله بازیگران این پروژه هستند.

 

علی میری رامشه هم پس از پایان کارگردانی اتومبیل برای حضور در «فجر ۳۹» اعلام آمادگی کرده است. فیلمبرداری این فیلم پس از ۴۰ جلسه و با رعایت تمام پروتکل های بهداشتی به پایان رسید.اکبر عبدی، مهدی کوشکی، سحر قریشی، ارسلان قاسمی، نیما شاهرخ شاهی، علیرام نورایی، شهرزاد کمال زاده، آزیتا ترکاشوند، امیر غفارمنش، ستاره آروین، سیدشعیب جلالی، رضا داودی، زهرا عماد، اکبر طارمی، سجاد اقدسی و بازیگر خردسال سانیا حیدری بازیگران این فیلم سینمایی هستند.فیلم سینمایی شهربانو به کارگردانی مریم بحرالعلومی نیز برای ارائه به سی‌ونهمین جشنواره فیلم فجر آماده شد.شهربانو به تهیه‌کنندگی پگاه احمدی و با مشارکت بنیاد سینمایی فارابی ساخته شده است.«شهربانو» فیلمی مادرانه با مضمونی آسیب‌شناسانه و اجتماعی است که مبتنی بر چالشی در یک خانواده روایت می‌شود.بانک زده‌ها که یک کمدی سیاه است نیز به عنوان نماینده سینمای کمدی ایران فرم جشنواره را پرکرده است.فیلمبرداری این فیلم به نویسندگی و کارگردانی جواد اردکانی و تهیه‌کنندگی علی رویین‌تن با رعایت پروتکل‌های بهداشتی به پایان رسید.نسرین مقانلو، قاسم زارع، میرطاهر مظلومی، علی انصاریان، بیژن بنفشه خواه، منوچهر زرگر، پارمیدا قریشی، مینا عبدی، مسعود محمودی، پروین ملکی، الناز عبدی و سحر قریشی بازیگران این فیلم سینمایی هستند.

 

فیلم سینمایی لیپار که اولین فیلم بلند حسین ریگی است این روزها با رعایت پروتکل‌های بهداشتی در چابهار در حال فیلمبرداری است و تدوین این فیلم همزمان با فیلمبرداری توسط مهدی سعدی آغاز شده است.سازندگان این اثر نیز در تلاش هستند که آن را برای حضور در سی و نهمین جشنواره ملی فیلم فجر آماده کنند.مهران احمدی و بهناز جعفری بازیگرانی هستند که تاکنون مقابل دوربین این فیلم به ایفای نقش پرداخته‌اند.فیلمنامه این فیلم به طور مشترک توسط حسین ریگی و حسام فرهمندجو نوشته شده است.لیپار تصویرگر چهره تازه‌ و با طراوتی از استان سیستان و بلوچستان است.

فیلم سینمایی گل به خودی که به تازگی تدوین آن پایان یافته از دیگر آثاری است که برای رقابت در جشنواره فیلم فجر آماده می شود.گل به خودی به کارگردانی احمد تجری با بازی هنرمندانی چون ابوالفضل رجبی، رایان سرلک، ال آی بشارت، آزینا تجری و محمدرضا علی‌نیا به عنوان بازیگران کودک ساخته شده است.این فیلم که به نوعی نماینده سینمای کودک در جشنواره است از هنرمندان مطرحی چون شقایق فراهانی، نسیم ادبی، علی استادی، ستاره حسینی، مهسا ایرانیان، پانته‌آ خادمی و غزاله اکرمی استفاده کرده است.بابا سیبیلو نخستین تجربه کارگردانی ادوین خاچیکیان نیز دیگر نماینده سینمای کودک در سی و نهمین جشنواره فیلم فجر است.بابا سیبیلو یک کمدی خانوادگی است که در آن از کودک ۵ ساله تا پیرمرد ١٠٠ ساله نقش آفرینی دارند و در طول قصه ماجراهایی را رقم می زنند. فیلم یک کمدی شاد و سلامت مناسب برای تمام اعضای خانواده است.لواسان، شهرک غرب، نیاوران، مهرشهر، باشگاه انقلاب و جاجرود از لوکیشن های اصلی این فیلم بودند.رضا شفیعی جم، بهاره رهنما، امیرحسین صدیق، رز رضوی، امیر نوری، یوسف صیادی، پارسیا شکوری، محمدطاها بهروزپور، خشایار راد، علی کاظمی، عباس محبوب، اردشیر کاظمی، هانیه غلامی، مهرگان علوی، محمدرضا احمدی، فرهاد ریش سفیدی، آوا دهقانی، محمد پناهی، محمد سجاد عسگری، مهدی هاشم پور، زهرا گلدوست، شهلا سرشار، احمد یاوری شاد، احسان پرفکت، مرتضی دلداده، حسین روزبه، حسینعلی قورچی، یگانه ظرافتی و ابوالفضل قهرمانی بازیگران فیلم سینمایی «بابا سیبیلو» هستند.

 

اما در کنار این آثار این روزها اصغر فرهادی فیلم قهرمان را در شیراز در دست تولید دارد. مسعود کیمیایی خائن‌کشی را با اقتباس از یک کاراکتر واقعی تاریخ معاصر کلید زده است. محمدحسین مهدویان شیشلیک را به‌عنوان اولین فیلم کمدی کارنامه‌اش در مراحل پایانی تولید دارد. نرگس آبیار ابلق را در سکوت کامل خبری کارگردانی کرده است. حمید نعمت‌الله فیلم جنجالی قاتل و وحشی را که به دلیل حواشی از حضور در جشنواره گذشته فجر بازماند، آماده عرضه به جشنواره سی‌ونهم کرده است.حتما با حضور این کارگردانان سینما تنور جشنواره فیلم فجر سی و نهم بیش از بیش گرم خواهد شد و باید ماند و دید که آیا با این شرایط خاص جشنواره به جهت شیوع کرونا درنهایت این کارگردانان سینما حاضر به شرکت دادن فیلم های خود در جشنواره خواهند شد یا خیر؟

 

داوران جشنواره کن چشم انتظار دیدن فیلم فرهادی

شنبه 28 فروردین 1395 

خراسان نویسنده : احمد صبریان

 

جشنواره فیلم کن فهرست اولیه فیلم‌های حاضر در بخش رقابتی این دوره  از رویداد معتبر سینمایی جهان را در حالی اعلام کرد که تظاهرات اعتراض آمیز به شرایط کاری در صنعت سینمای فرانسه باعث تاخیر برگزاری این کنفرانس خبری شد. دبیر اجرایی این جشنواره گفت: ممکن است یکی دو فیلم دیگر به این فهرست افزوده شود. « تیری فرمو»  پنجشنبه پس از اعلام اسامی فیلم‌های منتخب برای بخش رقابتی جشنواره  کن 2016گفت :« مدیران جشنواره منتظرند «فروشنده » جدیدترین فیلم اصغر فرهادی را ببینند .» وی  در این نشست افزود: فیلم های«سکوت»  اثر مارتین اسکورسیزی و «زن در جایگاه نقره‌ای» ساخته «کیوشی کوروساوا» که سینمادوستان انتظار تماشای آن ها را در کن  داشتند به این  فهرست راه نیافته‌اند. البته این آثار سینمایی هنوز تکمیل نشده‌اند و من بخش‌هایی از آن ها را دیده ام و فکر می‌کنم با پایان ساخت می‌توانند در جشنواره سال بعد حضور داشته باشند.» سایت فرانسوی TF نیز تاکید کرده است فیلم  «فروشنده» اصغر فرهادی  باید جزو فیلم‌هایی باشد که در بخش رسمی جشنواره حضور خواهد داشت . ریاست هیئت داوران جشنواره کن 2016 را «جورج میلر» بر عهده دارد و« پی یر لسکور » نیزمدیر این رخداد معتبر سینمایی جهان است .این جشنواره  با «کافه سوسایتی» جدیدترین فیلم وودی آلن  گشایش می یابد و از روز یازدهم ماه می آغاز می‌شود و تا روز بیست و دوم این ماه ادامه دارد.

فیلم فرهادی را دست‌اندرکاران "کن" دیده‌اند؟

روابط عمومی فیلم «فروشنده» اصغر فرهادی در خبری به نقل از مدیر هنری جشنواره‌ فیلم کن اعلام کرد که دست اندر کاران جشنواره کن هنوز این فیلم را ندیده اند.به گزارش ایسنا، «تیری فراماکس» مدیر هنری جشنواره فیلم کن در مصاحبه‌ای با نشریه «ورایتی» درباره حضور فیلم اصغر فرهادی در این دوره از جشنواره  کن گفت: «ما هنوز فیلم «فروشنده» را ندیده‌ایم و امیدوارم بتوانیم در چند روز آینده آن را ببینیم.» فیلم «فروشنده»، با توجه به طی کردن مراحل فنی، دیرتر از موعد مقرر به هیئت بررسی فیلم‌های جشنواره کن رسید و براساس اعلام مدیر هنری این جشنواره، «فروشنده» در چند روز آینده دیده می‌شود و نظر آنها در مورد حضور داشتن یا نداشتن  این فیلم در جشنواره اعلام خواهد شد.

حضور پر رنگ کارگردانان زن و رقابت بزرگان هالیوود

فهرست اولیه فیلم های بخش مسابقه شصت و نهمین دوره جشنواره فیلم کن اعلام شد و نام سه کارگردان زن در بخش مسابقه امسال به چشم می خورد که برای جشنواره هایی که در سال های گذشته به خاطر توجه به مردان فیلمساز با انتقاد رو به رو بود، رقم بالایی است. 

 

فهرست اولیه فیلم های بخش مسابقه

*تونی ادرمن / مارن آده / آلمان

*جولیتا / پدرو آلمادوار / اسپانیا

*عزیز آمریکایی / آندرا آرنولد /انگلیس

*دختر ناشناس / برادران داردن / بلژیک

*خریدار شخصی / الیویه آسایاس / فرانسه

*این تنها پایان دنیا است / زاویه دولان / کانادا

*MA LOUTE / برونو دومان / فرانسه

*MAL DE PIERRES / نیکول گارسیا ا/ فرانسه

*پترسون /جیم جارموش / آمریکا

*من دانیل بلیک / کن لوچ / بریتانیا

*عمودی ماندن / آلن ژیرودی/ فرانسه

***آکواریس / کلبر مندونکا فیلهو / برزیل

*رز من /بریلانت مندوزا/ فیلیپین

*دوست داشتن/ جف نیکولز/ آمریکا

* عکس های خانوادگی /کریستین مونجیو/ رومانی

*پیشخدمت / پارک چان ووک/ کره جنوبی

*آخرین چهره/ شان پن/ آمریکا

*او /پل ورهوفن/ هلند

*شیطان نئون ساخته نیکلاس ریندینگ رفن از دانمارک

*سیرانوادا /کریستی پویو از رومانی

  «وارونگی » نماینده سینمای ایران در   «نوعی نگاه »

شصت و نهمین جشنواره فیلم کن فرانسه  در حالی فهرست فیلم‌های بخش اصلی و «نوعی نگاه» ،غیر رقابتی و نمایش ویژه جشنواره‌ کن2016  رااعلام کرد که فقط تاکنون فیلم «وارونگی» بهنام بهزادی از ایران برای بخش «نوعی نگاه»انتخاب شده است.

فهرست فیلم های بخش «نوعی نگاه» کن2016

*«وارونگی» به کارگردانی بهنام بهزادی از ایران*«شاگرد» بو جونفنگ*«دادگاه کشور» دلفین کولین و موریل کولین*«رقاص» استفانی دگیوستو*«برخورد» محمد دیاب*«لاک پشت سرخ» مایکل دوباک دویت*«هارمونیوم» فوکادا کوجی*«روابط شخصی» ماها هاج*«آن سوی کوهستان ها و تپه ها» اران کولیرین*«پس از توفان» هیرو کازو کوره *«شادترین روز زندگی اولی ماکی» جوهو کاسمانن*«سگ ها »بوگدان میریکا*«پریکلس سیاه» استفانو موردینی*«کاپیتان شگفت انگیز» مت راس*«دانشجو» کریل سربرنیکف* «تغییر شکل» مایکل اوشی*«طولانی ترین شب فرانسیسکو سانکتسی» فرانسیسکو مارکوئز و آندرا تستا

سینمای ایران شانس دیگری برای "کن" دارد؟

 

در پی اعلام فهرست فیلم‌های دو بخش اصلی جشنواره‌  کن و انتخاب فیلم «وارونگی» بهنام بهزادی از سینمای ایران در بخش «نوعی نگاه»، این سوال مطرح است که آیا پرونده سینمای ایران برای این دوره از جشنواره کن بسته شده است یا همچنان در چند روز آینده فرصت دیگری برای سینمای ایران هست؟به گزارش ایسنامحمد اطبایی کارشناس و پخش‌کننده بین‌المللی در عرصه سینما نیز اظهار کرد: هنوز فیلم اصغر فرهادی را ندیده‌اند و به زودی آن را خواهند دید.هنوز امکان اضافه کردن 3 فیلم، دو فیلم به بخش مسابقه و یک فیلم به نوعی نگاه هست. هنوز دو بخش جنبی هفته منتقدان و پانزده روز کارگردان‌ها هم مانده‌اند تا در روز 30 و 31 فروردین فیلم‌های خود را اعلام کنند. 

 

 

در انتظار شگفتی‌سازان، در غیاب قدیمی جشنواره فیلم فجر

احمد صبریان

با انتشار فهرست نهایی ۱۱۰ فیلم متقاضی حضور در جشنواره سی‌ونهم فیلم فجر، ترکیب فیلم‌های حاضر در ویترین متفاوت‌ترین دوره این رویداد قابل پیش‌بینی‌تر شده است.

 شب گذشته و با پایان مهلت تکمیل فرم تقاضای حضور در سی‌ونهمین جشنواره فیلم فجر، فهرست نهایی متقاضیان حضور در این رویداد، برای اولین بار به‌صورت رسمی منتشر شد. براساس این فهرست تا ساعت ۲۴ روز دوشنبه ۱۵ دی‌ماه، فرم تقاضای حضور در جشنواره برای ۱۱۰ فیلم پر شده است که بنابر توضیحات مدیر روابط عمومی، پس از فرآیند تطبیق شرایط فیلم‌های متقاضی با شرایط مندرج در فراخوان، می‌توان پیش‌بینی کرد بیش از نیمی از این آثار بدون ورود از خوان «هیأت انتخاب» مستقیماً به بخش «سودای سیمرغ» جشنواره سی‌ونهم راه پیدا می‌کنند و در همه بخش‌ها امکان رقابت برای کسب سیمرغ را به‌دست خواهند آورد.

مسعود نجفی  پیش‌بینی کرده است که از میان فیلم‌های راه‌یافته به مرحله داوری نیز ۲۰ فیلم نماینده‌ای در میان کاندیداهای نهایی خواهند داشت و بنابر آنچه پیش‌تر از سوی سید محمدمهدی طباطبایی‌نژاد دبیر جشنواره تشریح شده بود، این ۲۰ فیلم همان آثاری خواهند بود که علاوه‌بر حضور در فرآیند داوری، شانس دیده شدن بر پرده از سوی اصحاب رسانه و منتقدان را نیز به‌دست خواهند آورد. ۲۰ فیلمی که براساس فهرست آثار متقاضی، بخش عمده‌ای از آن‌ها همین امروز هم قابل پیش‌بینی هستند اما باید منتظر ماند تا پس از اعلام ترکیب داوران و برمبنای سلیقه آن‌ها، بتوان نظر قطعی‌تری درباره جدول اکران کاخ جشنواره داد.اما تا همین جا ترکیب فیلم‌های متقاضی حائز نکات قابل توجهی است که در ادامه مروری‌بر این نکات خواهیم داشت.

سهم فیلمسازان مطرح از ویترین «فیلم فجر ۳۹»

از همان روزهای نخست اعلام نظر قطعی مسئولان جشنواره سی‌ونهم مبنی‌بر برگزاری در موعد مقرر، یکی از مهمترین چالش‌های پیش روی جشنواره، ترکیب فیلم‌های حاضر بود. اینکه آیا در شرایط کرونایی حاکم بر کشور از اسفندماه سال گذشته و در حالی که فرآیند تولید بسیاری از فیلم‌ها به حال تعلیق در آمده بود، ویترین جشنواره از حضور فیلمسازان مطرح و آثار شاخص خالی نخواهند ماند؟حالا و بر اساس فهرست فیلم‌های متقاضی تا حدود زیادی این نگرانی مرتفع شده است.

فیلم‌های «قاتل و وحشی» به کارگردانی حمید نعمت‌الله، «شیشلیک» ساخته محمدحسین مهدویان، «ابلق» به کارگردانی نرگس آبیار، «روشن» ساخته روح‌الله حجازی، «بدون همه چیز» ساخته محسن قرایی، «تی‌تی» ساخته آیدا پناهنده، «رمانتیسم عماد و طوبا» ساخته کاوه صباغ‌زاده و «ستاره بازی» به کارگردانی هاتف علیمردانی از مهمترین فیلم‌هایی محسوب می‌شوند که فرم حضور در جشنواره سی‌ونهم را پر کرده‌اند.

حمید نعمت‌الله باسابقه‌ترین فیلمساز متقاضی حضور در «فجر ۳۹» محسوب می‌شود

«طلاخون» به کارگردانی ابراهیم شیبانی، «موسی» ساخته احسان عبدی‌پور، «کارو» ساخته احمد مرادپور، «چپ راست» ساخته حامد محمدی، «هستی و زمان» ساخته محمد باغبانی، «صحنه‌زنی» ساخته علیرضا صمدی، «مجوز خروج» ساخته کیارش اسدی‌زاده «گورکن» کاظم مولایی و «مهران» ساخته رقیه توکلی هم از دیگر فیلم‌های کنجکاوی‌برانگیزی هستند که به استناد ساخته‌های قبلی سازندگان‌شان می‌توانند سهمی در گرم‌تر کردن تنور «فجر ۳۹» داشته باشند.

نکته عجیب در این ترکیب موضع‌گیری کیارش اسدی‌زاده ساعتی پس از انتشار فهرست روابط عمومی جشنواره است؛ اسدی‌زاده که تهیه‌کنندگی «مجوز خروج» را هم خود برعهده داشته، از اساس پرکردن فرم تقاضای حضور در جشنواره را تکذیب کرده و حتی گفته که فیلم برای نمایش در جشنواره آماده نخواهد شد؛ باید دید روابط عمومی سازمان چه توضیحی در این زمینه خواهد داشت.

فیلم‌اولی‌های نه‌چندان گمنامیکی از بخش‌های کنجکاوی‌برانگیز جشنواره فیلم فجر در هر دوره که ظرفیت بالایی برای شگفتی‌سازی دارد، بخش «نگاه نو» یا همان فیلم‌اولی‌ها است. بخشی که در آن اولین ساخته فیلمسازان غالباً گمنام رونمایی می‌شود و از دل آن سینماگران معتبری سال‌های آتی سینمای ایران معرفی می‌شوند. جشنواره سی‌ونهم فیلم فجر اما براساس فراخوان بخش «نگاه نو» نخواهد داشت و فیلم‌اولی‌ها هم آثارشان در کنار فیلمسازان دیگر داوری و ارائه خواهد شد. با این وجود اما بنابر فهرست متقاضیان و آمار ارائه‌شده از سوی مدیر روابط عمومی جشنواره، فیلم‌اولی‌ها حضوری پررنگ در جشنواره امسال خواهند داشت.

حمیدرضا آذرنگ از فیلم‌اولی‌های شناخته‌شده «فجر ۳۹» است

از میان ۱۱۰ فیلم متقاضی حضور در جشنواره نزدیک به یک سوم آثار ساخته‌های نخست کارگردانان‌شان محسوب می‌شوند که این آمار در نوع خود قابل توجه است. هرچند به‌نظر می‌رسد بخش عمده‌ای از این فیلم‌ها به دلیل پروانه ساخت ویدئویی احتمالاً شرایط راه‌یابی به جشنواره را نداشته باشند.با این همه اما در میان اسامی فیلم‌اولی‌ها همه نام‌ها نیز ناشناخته نیستند؛ هوشنگ گلمکانی منتقد نام‌آشنا پس از سال‌ها فعالیت مطبوعاتی حالا «آهو» را کارگردانی کرده است. حمیدرضا آذرنگ بازیگر شناخته شده در اولین تجربه کارگردانی «روزی روزگاری آبادان» را بر اساس یکی از نمایشنامه‌های خود مقابل دوربین برده است. حسین سهیلی‌زاده سریال‌ساز نام‌آشنای در تلویزیون و شبکه نمایش خانگی در اولین تجربه سینمایی خود «نیلگون» را راهی فجر کرده است. ستاره اسکندری هم دیگر بازیگری است که با اولین تجربه کارگردانی خود «خورشید آن ماه» را به فجر فرستاده است.«گیج‌گاه» ساخته عادل تبریزی، «خط فرضی» ساخته فرنوش صمدی، «زاوالا» ساخته ارسلان امیری و «حکم تجدیدنظر» ساخته محمدامین کریم‌پور هم از دیگر فیلم‌های اول کنجکاوی‌برانگیز جشنواره امسال محسوب می‌شوند.در این ترکیب می‌توان به «مصلحت نظام» به کارگردانی حسین دارابی هم اشاره کرد. فیلمی که محمدرضا شفاه پس از فیلم جنجالی «دیدن این فیلم جرم است» آن را تهیه کرده و احتمالاً یکی از آثار سیاسی جشنواره پیش رو نیز خواهد بود.سیاوش سرمدی هم از مستندسازان شناخته شده است که حالا فیلم سینمایی «اوج ۱۱۰» را به تهیه‌کنندگی جلیل شعبانی برای سازمان اوج کارگردانی کرده است. فیلمی درباره سال‌های پایانی جنگ که از فیلم‌های اول کنجکاوی‌برانگیز جشنواره امسال محسوب می‌شود.

پرکارها در یک جشنواره متفاوت

علیرضا امینی با دو فیلم «رقص دلفین‌ها» و «راند چهارم» و علی عطشانی با دو فیلم «کوسه» و «سلفی با دموکراسی» دو کارگردان دو فیلمه جشنواره امسال محسوب می‌شوند که باید دید آیا می‌توانند با هر دو فیلم خود در مرحله داوری حضور داشته باشند.در میان تهیه‌کنندگان اما جواد نوروزبیگی به سنت چند سال گذشته، همچنان جزو تهیه‌کنندگان پرکار سینما محسوب می‌شود و امسال هم برای چهار فیلم فرم تقاضا پر کرده است که آماری قابل توجه است.

 

جواد نوروزبیگی با ۴ فیلم پرکارترین تهیه‌کننده متقاضی حضور در «فجر ۳۹» است

«آهو» نخستین تجربه کارگردانی هوشنگ گلمکانی و «آهنگ دونفره» ساخته آرزو ارزانش دو فیلم کارگردانانی فیلم‌اولی به تهیه‌کنندگی نوروزبیگی در جشنواره امسال محسوب می‌شوند. او برای «بدون همه چیز» فیلم پربازیگر محسن قرایی هم فرم حضور پر کرده و به‌عنوان تهیه‌کننده مشترک در کنار روح‌الله حجازی فیلم «روشن» را هم در جشنواره امسال دارد.علی قائم‌مقامی هم برای دو فیلم‌اولی فرم تقاضا پر کرده است؛ «گل به‌خودی» به کارگردانی احمد تجری و «سیاه‌باز» ساخته حمید همتی هر دو به تهیه‌کنندگی علی قائم‌مقامی متقاضی حضور در جشنواره شده‌اند.علی اوجی دیگر چهره دو فیلمه جشنواره امسال محسوب می‌شود البته یکی در مقام کارگردان و دیگری به‌عنوان تهیه‌کننده علی اوجی در اولین تجربه کارگردانی خود برای فیلمی با نام عجیب و غریب «عرعروها و مزقون‌زن‌ها» فرم حضور در جشنواره را پر کرده و به‌عنوان تهیه‌کننده هم به‌صورت مشترک با عبدالله اسکندری برای اولین ساخته سینمایی حمیدرضا آذرنگ یعنی «روزی روزگاری آبادان» متقاضی حضور در جشنواره شده است.

جشنواره سی‌ونهم و امید کمدی‌سازان به توجه داوران

یکی از نکات بارها مطرح‌شده در نقد جشنواره فیلم فجر، کم‌توجهی آن به سینمای کمدی طی ۳۸ دوره برگزاری بوده است. تا جایی که در این رویداد تنها یک بار فیلم «آپارتمان شماره ۱۳» به کارگردانی زنده‌یاد یدالله صمدی به‌عنوان یک فیلم کمدی موفق به کسب سیمرغ بهترین فیلم شده است و در میان بازیگران مطرح سینمای کمدی هم چهره‌هایی چون اکبر عبدی و علیرضا خمسه مهمترین سیمرغ‌های خود را برای فیلم‌های جدی و غیرطنز خود کسب کرده‌اند.با این وجود در ترکیب فیلم‌های متقاضی حضور در جشنواره سی‌ونهم چند فیلم کمدی شاخص به چشم می‌خورد که باید دید آیا می‌توانند نظر هیأت داوران را به سمت خود جلب کنند.محمد حسین مهدویان پس از تجربه‌های موفق خود در زمینه کارگردانی فیلم‌های سیاسی، تاریخی و اجتماعی، امسال «شیشلیک» را با بازی رضا عطاران و پژمان جمشیدی به‌عنوان اولین فیلم کمدی خود به جشنواره فرستاده است.

محمدحسین مهدویان با اولین فیلم کمدی خود یعنی «شیشلیک» به «فجر ۳۹» می‌آید

حامد محمدی هم که در کارنامه خود کارگردانی فیلم موفق «فرشته‌ها با هم می‌آیند» را دارد، پس از تجربه ساخت دو فیلم کمدی «اکسیدان» و «چهارانگشت» حالا فیلم «چپ، راست» را با ترکیب ویژه بازیگرانش به جشنواره فرستاده است. حضور رامبد جوان، سروش صحت و پیمان قاسم‌خانی به‌عنوان سه کارگردان کمدی‌ساز موفق، در مقام بازیگر در این فیلم از ویژگی‌ها کنجکاوی‌برانگیز آن محسوب می‌شود.کاوه صباغ‌زاده هم که پیش‌تر با کمدی رمانتیک «ایتالیا ایتالیا» توانایی خود را در این سبک ثابت کرده بود، حالا «رمانتیسم عماد و طوبی» را در همان حال و هوا به جشنواره سی‌ونهم رسانده است.علی عطشانی هم که سبک و سیاق خاص خود را در ساخت فیلم‌های کمدی دارد با دو فیلم «کوسه» و «سلفی با دموکراسی» می‌تواند شانس خود را در رقابت با دیگر آثار کمدی جشنواره امسال بیازماید.

در انتظار شگفتی‌سازان، در غیاب قدیمی‌ترها

فارغ از نکاتی که درباره حاضران در جشنواره سی‌ونهم فیلم فجر مرور شد، فهرست آثار متقاضی رقابت در این رویداد، از منظر نام‌های غایب هم فهرستی قابل تأمل است. در میان فیلم‌هایی که گمانه‌زنی‌هایی برای حضور آنها در جشنواره امسال در جریان بود، نام دو فیلم «خائن کشی» به کارگردانی مسعود کیمیایی و «لامینور» به کارگردانی داریوش مهرجویی هم مطرح بود که اولی به دلیل طولانی شدن مراحل ساخت به جشنواره نرسید و برای دومی هم فرم تقاضا تکمیل نشد تا جشنواره امسال از فیلمسازان نسل اول هیچ نماینده‌ای نداشته باشد.چند نام معتبر از فیلمسازان نسل‌های بعدی هم شرایط مشابهی داشته‌اند. فیلم‌های شاخصی چون «قهرمان» ساخته اصغر فرهادی، «نگهبان شب» ساخته سیدرضا میرکریمی، «گشت ۳» سعید سهیلی، «شب، داخلی دیوار» ساخته وحید جلیلوند و «دسته دختران» به کارگردانی منیر قیدی در مراحل مختلف تولید قرار دارند و هر یک به دلایلی موفق به تکمیل فرم تقاضای حضور در موعد مقرر نشدند.به این ترتیب یکی از ویژگی‌های مهم جشنواره سی‌ونهم فیلم فجر، حضور کم‌رنگ فیلم‌های نسل اول و دوم سینمای پس از انقلاب دانست که این ویژگی همزمان با سهم عمده فیلم‌اولی‌ها می‌تواند جشنواره امسال را تبدیل به فرصتی برای عرض اندام فیلمسازان گمنام اما شگفتی‌ساز کند.سازندگان فیلم‌های متقاضی جشنواره فجر سی‌ونهم، تنها تا تاریخ ۲۰ دی‌ماه فرصت دارند تا نسخه نهایی و کامل آثار خود را به دبیرخانه جشنواره ارائه دهند و بعد از آن است که با حذف فیلم‌های فاقد شرایط لازم، ترکیب نهایی فیلم‌های جشنواره امسال مشخص می‌شود. باید منتظر ماند و دید سیمرغ‌های متفاوت‌ترین جشنواره فجر بر دوش کدام فیلمسازان خواهد نشست.

 

سردار سینمای ایران

سکانس هایی از منش شهید آوینی به روایت سینما گران

نویسنده : احمد صبریان [e-mail]

من بچه شاه عبدالعظیم هستم .در عالم نوجوانی و جوانی، گهگاه حرفهای گنده گنده می زدیم و سؤالات قلمبه سلمبه می‌کردیم ومعمولاً‌ به زبان‌های مختلف حالی مان می کردند که وارد معقولات نباید بشویم. تصور نکنید که من با زندگی به سبک و سیاق متظاهران به روشنفکری نا آشنا هستم، خیر من از یک راه طی شده با شما حرف می زنم .من هم سال های سال در یکی از دانشکده‌های هنری درس خوانده‌ام، به شب های شعر و گالری های نقاشی رفته ام.موسیقی کلاسیک گوش داده ام. ساعت ها از وقتم را به مباحثات بیهوده درباره چیزهایی که نمی‌دانستم گذرانده‌ام. من هم سال‌ها با جلوه فروشی و تظاهر به دانایی بسیار زیسته‌ام. ریش پروفسوری و سبیل نیچه‌ای گذاشته‌ام و کتاب «انسان تک ساحتی» هربرت مارکوز را – بی آن که آن زمان خوانده باشم‌اش- طوری دست گرفته‌ام که دیگران جلد آن را ببینند و پیش خودشان بگویند:«عجب فلانی چه کتاب هایی می‌خواند، معلوم است که خیلی می‌فهمد.»... اما بعد خوشبختانه زندگی مرا به راهی کشانده است که ناچارشده‌ام رودربایستی را نخست با خودم و سپس با دیگران کنار بگذارم و عمیقاً بپذیرم که«تظاهر به دانایی» هرگز جایگزین «دانایی» نمی‌شود، و حتی از این بالاتر دانایی نیز با «تحصیل فلسفه» حاصل نمی‌آید. و حالا از یک راه طی شده با شما حرف می‌زنم. دارای فوق لیسانس معماری از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران هستم. حقیر هرچه آموخته‌ام از خارج دانشگاه است. بنده با یقین کامل می‌گویم که تخصص حقیقی درسایه تعهد اسلامی به دست می‌آید و لاغیر. قبل از انقلاب بنده فیلم نمی‌ساخته‌ام اگر چه با سینما آشنایی داشتم. اشتغال اساسی حقیر قبل از انقلاب در ادبیات بوده است. اگر چه چیزی – اعم از کتاب یا مقاله – به چاپ نرسانده‌ام. با شروع انقلاب حقیر تمام نوشته‌های خویش را اعم از تراوشات فلسفی، داستان‌های کوتاه، اشعار و .... در چند گونی ریختم و سوزاندم و تصمیم گرفتم که دیگر چیزی که «حدیث نفس» باشد ننویسم و دیگر از خودم سخنی به میان نیاوردم.

 

«مرتضی به روایت خودش »برگرفته از سایت آوینی فیلم

پس از شهادت هنرمند متعهد و بسیجی، شهید سید مرتضی آوینی در بیستم فروردین سال 1372، به پیشنهاد شاعران، نویسندگان و هنرمندان به مقام معظم رهبری، این روز به عنوان «روز هنر انقلاب اسلامی» نام گذاری شد.  سیدمرتضی آوینی 20 مهر 1326 در شهر ری به دنیا آمد. سال 1344 وارد دانشکده هنرهای زیبایی شد و سال 1358  به جهاد سازندگی پیوست از سال 1367 تا 1364 به همراه گروهی مجموعه مستند "روایت فتح" را آغاز کرد. در پی تاکید مقام معظم رهبری برتداوم تولید مستندهای روایت فتح موسسه فرهنگی "روایت فتح" اواخر سال 1370  تاسیس شد.  آوینی در "روایت فتح" مجموعه "شهری در آسمان" را ساخت که در ارتباط با مقاومت مردم خرمشهر بود که آخرین فعالیت فیلم سازی وی  به شمار می رود. آوینی بیستم فروردین 1372 که برای تولید مجموعه‌ای جدید از "روایت فتح" به فکه،‌منطقه‌ عملیاتی و الفجر مقدماتی رفته بود،بر اثر انفجار مین به شهادت رسید. به بهانه سالروز شهادت سید اهل قلم و روز هنر انقلاب اسلامی، برخی سینماگران و هنرمندان از شهید آوینی  گفتند و روایتگر منش و سلوک وی شدند.

  حاتمی کیا:جای سرداری چون آوینی در این فضای توفانی و مه‌آلود خیلی خالی است

ابراهیم حاتمی کیا با اشاره به این که در حال حاضر جای مرتضی آوینی را برای ارائه و نگارش یک تحلیل درست از فیلم هایش خالی می بیند اظهار کرد: یادم می آید زمانی که زنده بود حتی درباره مسائل زندگی ام با وی صحبت می کردم ولی در حال حاضر چنین فردی را در اطرافم نمی بینم. کسی مثل شهید آوینی که قلمی قدرتمند داشته باشد، وجود ندارد که در توفان‌های شدید فعلی ساحل را به ما نشان دهد.به گزارش مهرکارگردان فیلم «بادیگارد» گفت: شهید آوینی به اعتقاد من منشوری بود که انوار زیادی را در همه زمینه ها از خود ساطع می کرد که متاسفانه بخشی از آنها را همچنان نادیده گرفتیم. آوینی می‌خواست قالب فرهنگی را بشکند و همین مسئله باعث مخالفت‌های دیگران با وی شده بود.  وی همانند استادی که غمزه شاگردش را به خود نمی گیرد و دشمن کسی نبود، عمل می کرد آقا مرتضی در حوزه سینمای اشراقی بر این باور بود که قرار نیست برای فیلم برداری از یکدیگر جلو بزنید بلکه فقط دل تان را پاک کنید و این مسئله را به بچه‌های گروه روایت فتح آموخت. جای ژنرال آوینی در سینما خالی است.  مرتضی یادمان داد که نباید کوتاه بیاییم و خودمان را گول بزنیم .خدا کند قلم‌هایی مثل مرتضی آوینی دوباره زنده شوند و به چشم بیایند تا عافیت‌طلبی به سراغ ما نیاید.به گزارش«سینما تجربی» «ابراهیم حاتمی‌کیا» مهر ماه 90 در آیین نکوداشتش در مراسم پایانی «جایزه بزرگ شهید آوینی» گفت: به نظرم جای سرداری چون آوینی در این فضای توفانی و مه‌آلود خیلی خالی است

 

افخمی: آوینی در عین مهربانی جذاب  بود واهل جدل و چانه زدن

بهروز افخمی  با بیان این که مرتضی متوجه اتفاقات بیرون  بودو این که چه ‌طور می‌توانیم دنیای واقعی بیرون از خودمان را بفهمیم و با آن درگیر شویم و آن را تغییر دهیم گفت: نقد آوینی، به اصطلاح نقد فلسفی مدرسه ای نبود. از این نگران بود که نیروهای فکری موجود در مملکت گرفتار خیال بافی شده‌اند. به گزارش تسنیم وی افزود: آوینی در عین مهربانی جذاب  بود واهل جدل و چانه زدن. سید مرتضی مسئله‌ای را در فضای فرهنگی و روشنفکری ایران تشخیص داده و چون با آن درگیر بود می‌خواست آن را بشناسد و به دیگران بشناساند. به نظرم اگر مرتضی اکنون در بین ما بود هم به تولید آثار فرهنگی و آموزش نیرو می‌پرداخت و هم نقد فرهنگی را ادامه می‌داد.

مسعودفراستی: آوینی جدی ترین نظریه پردازعرصه فرهنگ و هنر سینما است

 مسعود فراستی اظهار می کند: در شرایط فعلی آوینی همچنان مهم‌ترین، تئوریک‌ترین، فرزانه‌ترین و جدی‌ترین نظریه پرداز عرصه فرهنگ و هنر سینما است که از روشنفکری عبور می‌کند. به گزارش فارس وی افزود: شهید آوینی نه تنها هنر را به طور مداوم پیگیری می کرد بلکه در کنار آشنایی مناسب با آن، فلسفه خودمان و به خصوص غرب را به شکلی مطلوب می شناخت. اندیشه آوینی اندیشه ای اصیل است که خود را در موضع اندیشه دیگران قرار نمی داد. 

اکبرنبوی: آوینی سالک مستمربود

اکبر نبوی منتقد سینما گفت: آوینی یک سالک مستمر بود و افق نگاهش به گونه‌ای بود که همیشه در حال کامل شدن بود. به گزارش فارس وی افزود: در نقد مبانی فکری غرب شاخص‌های بسیار خوبی را عرضه می‌کند . وقتی از شهید آوینی و  نگاه او حرف می زنیم به ناچار باید به این نکته  اشاره  کرد که نقد شهید آوینی در یک محدوده  ومساحت خاصی قرار نمی گیرد و اگر او اکنون در بین ما حضور داشت در یک نقطه متوقف نمی شد.  نظر شهید آوینی در خصوص مسائلی غیر از فیلم، همچون موسیقی نگاه خاصی بود و این اشاره به آن دارد که افق نگاه شهید آوینی بسیار بالاست. 

* پرویز شیخ طادی: شهید آوینی در آثارش با ارائه گفتار متن، به لایه های پنهان واقعیت عریان اصالت بخشید. وی در سلسله مقالات، نوشته ها و آثارش خطوط بنیادی سینما و رسانه را تبیین کرده است. شهید آوینی با ارائه گفتار بر روی تصاویر مستند، سبکی خاص را ارائه داد. او به سینمایی منطبق با خط قصه گویی قرآنی و الهی معتقد بود.

* مجید مظفری: فکر می کنم آوینی تنها کسی بود که به نحو شایسته ای توانست فرهنگ جنگ را، به کسانی که جبهه و جنگ را ندیده بودند بشناساند. آثار او درباره جنگ و تاریخ مصوری که از جنگ تحمیلی ایران و عراق در فیلم هایش به ثبت رساند، از شاخص ترین آثار سینمای مستند ما است.

* عزت ا... انتظامی: شهید آوینی هنر را در مفهوم و در ذات خودش شناخته بود و پرورش می داد. او انسان بزرگی بود که روحی متعالی داشت.

* فرهاد اصلانی: تنها می گویم که همه ما مدیون شهید آوینی هستیم. متاسفانه زمانی او را فهمیدیم که از بین ما رفته بود.

* محمود پاک نیت: مراقب این اسم باشید. شهید آوینی یک انسان معمولی نبود. او یک اندیشه بود که نفس خود را تسخیر کرده بود.

* مسعود ده نمکی: سینمای شهید آوینی به معنای واقعی، سینمای متعهد است. در تمام آثار این شهید بزرگوار نگاه حکیمانه و پرسشگرانه موج می زند. حقیقت و تعهد در سینمای او به وضوح دیده می شود و سینمای وی، هیچ گاه سینمای محافظه کارانه نبوده است.

* جهانگیر الماسی: پدیده ای به نام مرتضی آوینی، محصول اتفاق های مهمی است که در عصر ما افتاده است. شهید آوینی به عنوان فرزند انقلاب، بر جریان فرهنگی انقلاب تاثیر گذاشت.

*ابوالقاسم طالبی: شهید آوینی تلاش می کرد نگاه اسلامی را درباره تصاویر و هنرهای تصویری تبیین کند. او معتقد بود انسان اگر بتواند نفس خویش را در اختیار بگیرد سینما را هم تسخیر خواهد کرد.

* جمال شورجه: امروز جای خالی شهید آوینی، در عرصه فرهنگ و هنر انقلاب احساس می شود. آثار مکتوب شهید آوینی به ویژه آثار نظری وی درباره مبانی هنر و سینما راهگشایی برای هنرمندان جامعه ما است و می تواند تضمین کننده هنر انقلاب ما باشد.

* حبیب ا... بهمنی: شهید آوینی شخصیتی منحصر به فرد است. در هنر انقلاب اسلامی چهره هایی مانند آوینی کم داریم که بتوانند در زمینه هنر انقلاب، به ویژه در زمینه سینما نظریه پردازی کنند.

* سیدجواد هاشمی: نگاه شهید آوینی به مستند این طور بود که خودش عشق به جنگ داشت و عاشق آدم های جنگ بود. وی در سینمای جنگ فاصله شخصیت ها را که در جنگ رخ داده بود، به خوبی بیان کرد.

 

حضور تعجب برانگیز پیمان معادی درجدید ترین پروژه سینمای غرب درباره ایران

 

نویسنده : احمد صبریان [e-mail] 

جشنواره رقابتی فیلم «انسی» فرانسه یکی از چهار جشنواره بین المللی  فیلم های پویا نمایی تحت حمایت انجمن بین المللی فیلم  پویا نمایی(آسیفا) است  که از 24 خرداد در شهر انسی  به عنوان پایتخت فیلم های پویا نمایی  جهان کلید می خورد و تا29 خرداد  به نمایش پویانمایی های جهان  می پردازد.سینمای ایران اگرچه طی چند سال اخیر فیلم های «بچه گربه» شیوا صادق اسدی ، «دوچرخه» سارا شعبانی و «Lina Luke» به کارگردانی صمدی معین و "عکس" مریم خلیل‌زاده را در این جشنواره داشته اما امسال نماینده ای در این رقابت ها ندارد.

غیبت سینمای ایران و یک کنجکاوی تامل بر انگیز
با توجه به غیبت سینمای ایران در این رویداد سینمایی آن چه جشنواره  پویانمایی «انسی »فرانسه را برای سینما دوستان ایرانی ،تماشاگران، منتقدان و رسانه های  جهان تامل بر انگیز کرده حضور بازیگری محبوب و صاحب نام از سینمای ایران در این رویداد سینمایی است. به گزارش سینما پرس، این جشنواره امسال ازیک پویا نمایی با عنوان «اسب‌های پنجره»  یاWindow Horses ساخته «آن ماری فلمینگ »کارگردان آسیایی تبار کانادایی  و سازنده فیلم کوتاه «من فرزند نجات یافتگان هولوکاست بودم» رونمایی  می کند که پیمان معادی در آن صدا پیشگی کرده است.مهم تر از حضور پیمان معادی به عنوان صدا پیشه در این پروژه سینمایی مضمون آن است . بنا به نوشته نسیم آنلاین ،این پویا نمایی با فرهنگ ایرانی ارتباط مستقیم دارد و به داستان یک دختر شاعر کانادایی با اصالت چینی و ایرانی  می پردازد که برای حضور در یک جشنواره شعر به ایران سفر می کند.  این  در حالی است که سایت جشنواره تورنتو ی کانادا با اعلام این که این فیلم21 آگوست(31 مرداد) پس از نمایش در جشنواره انسی  با حضور کارگردان در تورنتو به نقد و بررسی گذاشته می شود در باره داستان فیلم آورده است :«فیلم درباره‌ یک شاعر جوان ایرانی آسیایی‌ ساکن ونکوور و روایت‌گر روبه رویی‌اش با ماجراهایی است که باعث شده وی همیشه تصور کند پدرش او را در کودکی رها کرده است.
 یک خوشبینی که رنگ می بازد
اگر چه تجربه ساخت و نمایش فیلمی با محوریت ایران توسط غربی ها  تا حد زیادی سوء ظن بر انگیزاست اما نام پیمان معادی  در فهرست نقش آفرینان  این گمان  راکمرنگ می کند. اما  وقتی برای کسب دانستنی های بیشتر در باره فیلم به  سراغ صفحه IMDb   این فیلم می روید  این خوشبینی رنگ می بازد. با مراجعه به صفحه اختصاصی فیلم«اسب‌های پنجره»  در سایت معتبر سینمایی IMDb  می توان به این نکته دست یافت  که برخی چهره های معاند خارج نشین ،مطرود و بد نام در این پروژه سینمایی  حضور دارندکه طی سالیان اخیر با بازی در فیلم های هالیوود ، ارزش های ایرانی و فرهنگ و اعتقادات و باور های ایران زمین را به باد سخره گرفته و به آن اهانت کرده اند از شهره آغداشلو گرفته تا نوید نگهبان که در بیشترآثار ضد اسلامی و ضد ایرانی  ماهیت خود رانشان داده  اند.شهره آغداشلو با فیلم های «سنگسار ثریا» و «گلاب »و نوید نگهبان هم با «بابا جون» نخستین فیلم فارسی زبان رژیم صهیونیستی. امید ابطحی هم که سابقه بازی در سریال «هوملند» و فیلم ضد ایرانی برنده اسکار «آرگو» را در کارنامه دارد در کنار پانته آ مصلح ،مهدی درویش ،الن پیج، بازیگر شناخته شده  آمریکایی، ساندرااو، دان مک کالر،نانسی کاون،ادی کو، ،کریستین توماس  دیگر بازیگرانی هستند که در فیلم  پویا نمایی«اسب های پنجره» صدا پیشگی کرده اند.
 یک امتیاز مثبت  در برابر  یک  ا متیازمنفی
حضورپیمان معادی در پروژه های بین المللی موضوع چندان جدیدی نیست  .وی سال 2014 در فیلم «کمپ ایکس‌ری»  با مضمون خشونت‌های زندان گوانتانامو ایفای نقش کرد و در این فیلم با «کریستین استوارت» همبازی بود .اگرچه  حضورش درفرش قرمز فیلم در جشنواره ساندنس واکنش ها و حواشی زیادی  برایش به همراه داشت اما فیلم«کمپ ایکس‌ری» با اما واگرهای فراوان پس از دو سال درکشور اکران شد. پیمان معادی سال 2015در فیلم «آخرین شوالیه ها»  ساخته «کازاوکی کاریا» کارگردان ژاپنی با «شهره آغداشلو»،«مورگان فریمن» و «کلایو اوون » همبازی شد. معادی پس از آن  پیشنهادایفای نقش یک راننده تاکسی پاکستانی را در سریال «عدالت کیفری» به کارگردانی «استیون زایلیان» پذیرفت . مدتی بعد بازی در نقش یک خون آشام هم به وی پیشنهاد شد پس از آن پیمان معادی با پیشنهاد بازی در نقش مازیار بهاری در فیلم ضد ایرانی «گلاب»  به کارگردانی«جان استوارت» مجری سرشناس آمریکایی   مواجه شد ولی آن را نپذیرفت. فیلم در باره خاطرات 118 روز زندان مازیار بهاری خبرنگار بی بی سی، در ایران بود.همبازی شدن با شهره آغداشلو و رد کردن بازی در «گلاب» امتیازات مثبت و منفی است که به سادگی نمی توان از آن گذشت به ویژه وقتی پای حرف های پیمان معادی بنشینی.  
 هرگز در فیلم های ضد ایرانی  بازی نمی کنم
تنها چیزی که باعث می شود هنوز به این اثر جدید عنوان ضد ایرانی ندهیم، صحبت های پیمان معادی است که جایزه خرس نقره‌ای بهترین بازیگر مرد را برای اجرای نقش نادر در «جدایی نادر از سیمین »از جشنواره فیلم برلین دریافت کرد.  وی که متولد سال ۱۳۴۹ در نیویورک است در نشست پرسش و پاسخ فیلم «کمپ ایکس ری» خاطر نشان کرد: آنچه در این فیلم برایم مهم بود نگاه انسانی و اخلاقی آن بود و از آنجا که با تمام معیارهای اخلاقی‌ام هماهنگ بود در آن بازی کردم.فقط درفیلم هایی بازی می کنم که با استانداردهای ایران همخوان  باشد. من به دلیل معیارهای اخلاقی ام  هیچگاه پیشنهاد بازی در فیلمی که ضد کشور ومذهب خودم باشد  را نمی پذیرم چه برسد به اینکه بخواهم در ساخت چنین فیلم هایی مشارکت داشته باشم.پیمان معادی با اشاره به بازی در فیلم های مختلف خارجی توضیح داد: پیشنهادهای درخشانی برای حضور من در سینمای هالیوود مطرح شده است. پیشنهادهایی با رقم های بالا و چشمگیر. یکی از بهترین پیشنهادهایی که به من شده است بازی در یک فیلم سینمایی هالیوودی بود که بی شک می تواند جزو فیلم های مطرح باشد. خوشحالم که این پیشنهاد را نپذیرفتم و توانستم در فیلم سینمایی بسیار متفاوت «ابد و یک روز» در سینمای ایران بازی  و به آن افتخار کنم. بی شک نقش هایی که در ایران بازی می کنم تاثیرگذارتر از نقش هایم در هالیوود است. من برای بازی در نقش های مختلف سینمای هالیوود با بسیاری از دوستانم در ایران مشورت و از نظرات آنها استفاده کردم. هالیوود آن جذابیت معروف را برای من ندارد و تنها یک فضای کاری متفاوت برای من به شمار می رود.
نگاهی مثبت به ادبیات ایران با حضور بازیگران  ضد ایرانی!
کارگردان فیلم «اسب های پنجره» پیش از این فیلم های «زندگی جادویی وخشک سام» و «پسر فرانسوی» را در کارنامه دارد.رزی مینگ، یک شاعر جوان کانادایی به یک جشنواره شعر در شیراز دعوت شده است. او در خانه با پدربزرگ و مادربزرگ چینی اش زندگی می کند. در ایران، او خودش را بین شاعران و ایرانیان پیدا می کند و از همه کسانی که داستان های او را خوانده اند می خواهد به او درباره پدرش بگویند. ساسان، استفان، رزی، گلوریا، رامین، مهران، شهرزاد  و مهرناز شخصیت های اصلی این فیلم هستند.
شهره آغداشلو در این فیلم نقش مهرناز را ایفا می کند که استاد ادبیات دانشگاه تهران است و مدیریت این جشنواره شعر را نیز بر عهده دارد. همچنین امید ابطحی در این فیلم نقش رامین عموی رزی را ایفا می کند. در این فیلم همچنین نوید نگهبان ایفاگر نقش مهران به عنوان پدر رزی است.هر چند بخواهیم نگاهی خوشبینانه به حضور پیمان معادی در این فیلم داشته باشیم اما ازحضور شهره آغداشلو، امید ابطحی و نوید نگهبان به عنوان کسانی که ماهیت شان با بازی در فیلم های ضد ایرانی محرز شده است و در این فیلم به عنوان دوستداران ادبیات فارسی ایفای نقش می کنند نمی توان  به سادگی گذشت. روایت های مختلف از داستان فیلم و همچنین انتخاب تعجب برانگیز پیمان معادی به عنوان صدا پیشه نقش «پیمان»، فیلم «اسب های پنجره» را در هاله ای از ابهام قرار می دهد که با حضور بازیگران معاند و مطرود خارج نشین چگونه می توان ادعا کرد این فیلم نگاهی مثبت به ایران و ادبیات ایران دارد؟!

حضور پر رنگ بازیگران حرفه ای در آثار فیلم اولی های امسال

 

نویسنده : احمد صبریان [e-mail]

با نزدیک شدن به بهمن ماه، هیاهوی فیلمسازان برای رساندن فیلمشان به جشنواره فجر آغاز می شود و کارگردانانی که برای نخستین بار فیلم ساخته‌اند نیز خود را برای رقابت با فیلمسازان بزرگ آماده می کنند.  این روزها 22عنوان فیلم بلند سینمایی که کارگردانان آن همگی فیلم اولی محسوب می شوند در دست تولید و یا مراحل فنی است  و فرم حضور در سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر را پر کرده اند.  ویژگی و نکته قابل تامل این آثار سینمایی حضور چهره های سینمایی است. برخی ستارگان و بازیگران مطرح سینمای ایران در حالی که امسال در فیلم های کارگردانان نسل اول، دوم و سوم سینما حضور ندارند اما حضور و نقش آفرینی در این فیلم ها را پذیرفته اند.

مادری: «مادری» نخستین فیلم رقیه توکلی تماما در یزد فیلمبرداری شده است. داستان  فیلم درباره دو خواهر است که یکی عشقش را رها کرده و دیگری عشقش او را رها کرده است. هانیه توسلی، نازنین بیاتی،‌ملیسا ذاکری و هومن سیدی بازیگران «مادری» هستند.

مرداد: بهمن کامیار که پیش از این فیلم «نیم» را با بازی فریماه فرجامی برای عرضه در شبکه نمایش خانگی کارگردانی کرده است،  در«مرداد» به معضلات زندگی یک زوج جوان می‌پردازد که پس از سال‌ها دچار مشکلاتی شده‌اند .محمدرضا فروتن، مهتاب کرامتی، رعنا آزادی‌ور، بهنوش بختیاری و اندیشه فولادونددر این فیلم نقش آفرینی کرده اند.

ساعت پنج عصر: نخستین اثر سینمایی مهران مدیری برای جشنواره فیلم فجر آماده می شود.داستان فیلم از 7 صبح تا 5 بعدازظهر یک فرد را در تهران روایت می‌کند که آن روز آخرین فرصت فرد است که باید کاری انجام دهد. فیلم موضوعی به شدت اجتماعی دارد که هر روز با آن مواجه ایم اما بدان توجهی نمی کنیم. این فیلم تنها یک بازیگر اصلی دارد که آن سیامک انصاری است، اما حدود هفتصد نفر از مردم بازیگر«ساعت پنج عصر» مهران مدیری هستند.

---

 

شکلاتی:فیلمی در ژانر کودک و نوجوان به کارگردانی سهیل موفق  شهریور ماه در تهران کلید خورد و در شمال کشور در کارخانه شکلات‌سازی به پایان رسید.محمدرضا هدایتی، شبنم مقدمی، ناصر هاشمی، ارژنگ امیرفضلی، شهره لرستانی و داریوش اسدزاده از جمله بازیگرانی هستند که در این فیلم ایفای نقش می‌کنند.

بی نامی: علیرضا صمدی در« بی نامی» داستان یک بازیگر تئاتر و نقش های او را روی صحنه تئاتر روایت می کند که اکنون میان انتخاب گذشته وآینده مانده است. باران کوثری، حسن معجونی، پوریا رحیمی سام، هوشنگ قوانلو، شهروز دل افکار، مهتاب ثروتی و... بازیگران«بی نامی» هستند.

زرد:نخستین فیلم مصطفی تقی زاده مضمونی اجتماعی دارد و داستان آن در فضایی شهری روایت می شود.بهرام رادان، ساره بیات، مهرداد صدیقیان، شهرام حقیقت دوست، بهاره کیان افشار، آناهیتا درگاهی، امیرعلی نبویان و... بازیگران فیلم سینمایی «زرد» هستند.

خرگیوش: یک فیلم کمدی- اجتماعی به کارگردانی مانی باغبانی است .بابک حمیدیان،سیامک انصاری،جواد عزتی،مینا ساداتی،همایون ارشادی،امید روحانی وملیکا شریفی نیا  بازیگران «خرگیوش »هستند.

نیمکت :نخستین ساخته فلورا سام داستان زندگی نویسنده ای را روایت می کند که در حین نوشتن آخرین رمان خود پرده از حقایق زندگی اش برداشته می شود. حقایقی که هیچگاه تصورش را نیز نمی توانست بکند. شقایق فراهانی، ماه چهره خلیلی، امین زندگانی، سام نوری، سیاوش طهمورث، افسر اسدی، شیوا خسرومهر، مریم کاویانی، نرگس محمدی و محمدرضا شریفی نیا بازیگران «نیمکت» هستند.

ویلایی ها: نخستین فیلم منیره قیدی  اثری در ژانر دفاع مقدس است . صابر ابر، طناز طباطبایی، پریناز ایزدیار، علی شادمان و ثریا قاسمی بازیگران«ویلایی ها» هستند.

ایتالیا ایتالیا: کاوه صباغ زاده  این فیلم را در ژانر کمدی، فانتزی و موزیکال کارگردانی کرده است. در این فیلم بازیگرانی چون حامد کمیلی، سارا بهرامی، فرید سجادی حسینی، همایون ارشادی، جهانگیر میرشکاری، ناصر سجادی حسینی، دانش اقباشاوی  و ... ایفای نقش کرده اند.

رقص پا: مزدک میر عابدینی «رقص پا» را به تهیه کنندگی محمد احمدی برای جشنواره فیلم فجر آماده می کند. ....».بازیگرانی چون حمیدرضا پگاه، افسر اسدی، نگار عابدی،  سعید بحرالعلومی، سیامک اشعریون و... در این فیلم حضور دارند.

انزوا: نخستین فیلم مرتضی علی عباس میرزایی دارای ۵ بازیگر اصلی زن است که بهنوش بختیاری، اندیشه فولادوند، لیندا کیانی، شقایق فراهانی و لعیا عباس میرزایی به عنوان پنج شخصیت اصلی زن در این فیلم حضور دارندوامیرعلی دانایی ایفاگر شخصیت اصلی مرد فیلم سینمایی  «انزوا» است.

آپاندیس: حسین نمازی در نخستین فیلمش یک اتفاق و تصمیم بسیار مهم را رقم می‌زند که تبدیل به یک بحران می‌شود. آنا نعمتی، امیرعلی دانایی، رضا اکبرپور، محمدعلی کیانی، مرجان مومنی، پردیس منوچهری، سیمون سیمونیان و ... در این فیلم به ایفای نقش پرداخته اند.

دوباره زندگی: رضا فهیمی دراین فیلم روایتگر زندگی زوجی سالخورده است که در زندگی روزمره خود دچار مشکلاتی می‌شوند.از جمله بازیگران این اثر می توان به شمس لنگرودی و گلاب آدینه اشاره کرد.

کوپال: کاظم ملایی مراحل پیش تولید «کوپال»  رااردیبهشت ۹۴ آغاز کرد و به مدت ۸ ماه طول کشید. لوون هفتوان، نازنین فراهانی، پوریا رحیمی سام، حسین شمس آبادی و... از بازیگران فیلم «کوپال» هستند.

بیست و یک روز بعد:در نخستین ساخته سیدمحمدرضا خردمندان ساره بیات، حمیدرضا آذرنگ، امیرحسین صدیق، مهدی قربانی، جلال فاطمی  وسینا رازانی نقش آفرینی می کنند.

آذر:بازیگران  نخستین فیلم بلند سینمایی محمد حمزه ای نیکی کریمی، حمیدرضا آذرنگ ،هومن سیدی و لیلا زارع هستند.

چهل مروارید: به کارگردانی مشترک هادی حاجتمند و علی سلیمانی با موضوع شهادت ۱۷۵ غواص  که بازیگرانی از جمله کاوه سماک باشی، ماه چهره خلیلی و ...درآن  به ایفای نقش پرداخته اند.

 جاده باریک می شود: در نخستین ساخته مصطفی تقی زاده که مضمونی اجتماعی دارد، بهرام رادان، ساره بیات، مهرداد صدیقیان، شهرام حقیقت دوست، بهاره کیان افشار، آناهیتا درگاهی، امیرعلی نبویان، علیرضا استادی و حسین مهری به ایفای نقش پرداخته اند.

دریاچه ماهی:  درفیلم مریم دوستی نادر فلاح، ستاره اسکندری، افشین هاشمی، حدیثه تهرانی، صحرا اسدالهی، لاله اسکندری، حسین باشه آهنگر و مجتبی پیرزاده  ایفای نقش کرده اند  .

نفس های آرام: میثم هاشمی طبا نیز در روزهای ابتدایی پاییز  « نفس های آرام»را به تهیه کنندگی علی مصفا مقابل دوربین برد. در این فیلم کوروش تهامی، محمود پاک نیت، جعفر دهقان، لیلا بلوکات و ... به ایفای نقش پرداخته اند.

نرگس مست: در نخستین فیلم جلال الدین درّی، فرزند ضیاء الدین درّی که با موضوع بررسی موسیقی سنتی کشور مقابل  دوربین رفته است مهدی پاکدل و میترا حجار به ایفای نقش پرداخته اند.